Απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας: Φορολογικοί έλεγχοι σε βάθος 10ετίας
Πότε η πενταετής παραγραφή μπορεί να επεκταθεί – Το «κλειδί» είναι τα νέα συμπληρωματικά στοιχεία που αποκαλύπτουν φορολογικές παραβάσεις
Νέα δεδομένα για τον χρόνο μέσα στον οποίο μπορεί να ελεγχθεί μια φορολογική υπόθεση δημιουργεί απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, καθώς ανοίγει τον δρόμο για ελέγχους που φτάνουν έως και δέκα χρόνια πίσω, όταν μετά την παρέλευση της αρχικής πενταετίας προκύπτουν πραγματικά νέα στοιχεία για φορολογικές παραβάσεις.
Η απόφαση του Β΄ Τμήματος του ΣτΕ, με αριθμό 364/2026, αφορά υπόθεση ομόρρυθμης εταιρείας υδραυλικών εγκαταστάσεων, στην οποία είχαν καταλογιστεί φόροι για τη χρήση του 2005 λόγω λήψης και καταχώρισης εικονικών και πλαστών τιμολογίων. Η εταιρεία υποστήριξε ότι το δικαίωμα του Δημοσίου είχε ήδη παραγραφεί, καθώς τα κρίσιμα στοιχεία ήταν, κατά την άποψή της, γνωστά στη φορολογική διοίκηση μέσα στην αρχική πενταετία.
Το ΣτΕ, ωστόσο, απέρριψε την αίτηση αναίρεσης και δέχθηκε ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση μπορούσε να εφαρμοστεί η δεκαετής παραγραφή. Το κρίσιμο στοιχείο ήταν ότι η εικονικότητα των τιμολογίων διαπιστώθηκε για πρώτη φορά σε μεταγενέστερη έκθεση ελέγχου του ΣΔΟΕ, η οποία συντάχθηκε αφού είχε παρέλθει η αρχική πενταετία. Τα πορίσματα της έκθεσης θεωρήθηκαν πραγματικά νέα «συμπληρωματικά στοιχεία» που μπορούσαν να δικαιολογήσουν την επέκταση του χρόνου ελέγχου.
Η πενταετία παραμένει ο κανόνας
Η απόφαση δεν σημαίνει ότι κάθε φορολογούμενος θα μπορεί να ελέγχεται χωρίς χρονικό περιορισμό ή ότι όλες οι παλιές υποθέσεις παραμένουν ανοιχτές για δέκα χρόνια. Η πενταετής παραγραφή εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό κανόνα. Η δεκαετία λειτουργεί ως εξαίρεση όταν προκύπτουν νέα στοιχεία ή πληροφορίες που δεν ήταν γνωστά στη φορολογική διοίκηση μέσα στην αρχική πενταετία και τα οποία μπορούν να αποκαλύψουν φορολογική παράβαση.
Αυτό ακριβώς είναι και το σημείο που αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους φορολογικούς ελέγχους. Δεν αρκεί μια μεταγενέστερη επανεξέταση μιας υπόθεσης ή η απλή διαπίστωση ότι ένας έλεγχος πραγματοποιήθηκε μετά την πενταετία. Πρέπει να υπάρχει νέο και ουσιαστικό πληροφοριακό υλικό, το οποίο δεν ήταν γνωστό ούτε μπορούσε να εντοπιστεί από τη φορολογική διοίκηση μέσα στον αρχικό χρόνο παραγραφής.
Στην υπόθεση που έφτασε στο ΣτΕ, η μεταγενέστερη έρευνα του ΣΔΟΕ ήταν αυτή που αποκάλυψε την εικονικότητα των φορολογικών στοιχείων. Επομένως, το δικαστήριο έκρινε ότι δεν επρόκειτο απλώς για στοιχεία που υπήρχαν ήδη στη διάθεση της φορολογικής αρχής, αλλά για νέα δεδομένα που προέκυψαν από τον μεταγενέστερο έλεγχο.
Τι σημαίνει στην πράξη
Η διάκριση ανάμεσα στην πενταετία και τη δεκαετία γίνεται έτσι ιδιαίτερα σημαντική για επιχειρήσεις και φορολογούμενους που έχουν ελεγχθεί ή πρόκειται να ελεγχθούν για παλαιότερες χρήσεις. Μια υπόθεση που φαίνεται να έχει παραγραφεί μετά την πάροδο πέντε ετών μπορεί να επανέλθει στο προσκήνιο εφόσον η Φορολογική Διοίκηση αποκτήσει μεταγενέστερα στοιχεία που αποκαλύπτουν φορολογική παράβαση.
Στις περιπτώσεις εικονικών ή πλαστών τιμολογίων, ιδιαίτερη βαρύτητα μπορούν να έχουν πορίσματα άλλων ελεγκτικών υπηρεσιών, στοιχεία που προκύπτουν από διασταυρώσεις ή ευρήματα ελέγχων που ολοκληρώθηκαν σε μεταγενέστερο χρόνο. Η νομολογία του ΣτΕ έχει θέσει ως βασικό κριτήριο το κατά πόσο τα στοιχεία αυτά ήταν πράγματι νέα για την αρμόδια φορολογική αρχή και δεν μπορούσαν να είχαν αξιοποιηθεί νωρίτερα.
Η συγκεκριμένη δικαστική εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή επαναφέρει στο προσκήνιο τα όρια της φορολογικής παραγραφής. Για τον φορολογούμενο, η παρέλευση της πενταετίας δεν σημαίνει σε κάθε περίπτωση ότι αποκλείεται ένας μεταγενέστερος έλεγχος. Για το Δημόσιο, αντίστοιχα, η δυνατότητα ελέγχου μέχρι τη δεκαετία δεν είναι απεριόριστη, αλλά συνδέεται με την ύπαρξη και την αποδεδειγμένη αξιοποίηση νέων συμπληρωματικών στοιχείων.
Το μήνυμα της απόφασης είναι επομένως διπλό: η πενταετής παραγραφή παραμένει ο γενικός κανόνας, αλλά μπορεί να ενεργοποιηθεί η δεκαετής προθεσμία όταν μετά την πενταετία αποκαλύπτονται στοιχεία που αλλάζουν ουσιαστικά την εικόνα μιας φορολογικής υπόθεσης. Στην περίπτωση των εικονικών και πλαστών τιμολογίων που εξέτασε το ΣτΕ, η μεταγενέστερη έκθεση του ΣΔΟΕ αποτέλεσε ακριβώς αυτό το κρίσιμο νέο στοιχείο.
