Μητρώο Παροχών: Επιδόματα υπό ψηφιακή παρακολούθηση – Η ψηφιοποίηση φέρνει διαφάνεια και στοχευμένα μέτρα στήριξης

Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών στον τρόπο που παρακολουθούνται, ελέγχονται και χορηγούνται οι κοινωνικές παροχές και τα επιδόματα. Το νέο Μητρώο Παροχών, το οποίο αναπτύσσεται υπό την εποπτεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), φιλοδοξεί να αποτελέσει το κεντρικό εργαλείο για τον έλεγχο και τη διαχείριση των κρατικών ενισχύσεων, αλλάζοντας ριζικά το υπάρχον σύστημα καταγραφής.

Το Μητρώο, που αναμένεται να τεθεί πλήρως σε λειτουργία εντός του 2026, έχει σχεδιαστεί ώστε να συγκεντρώνει σε ενιαία ψηφιακή βάση όλες τις παροχές σε χρήμα ή είδος που χορηγούνται από το κράτος ή δημόσιους φορείς. Κάθε επίδομα, ενίσχυση ή παροχή που λαμβάνει ένας πολίτης θα καταγράφεται με ταυτότητα στο ηλεκτρονικό σύστημα, συνδεδεμένο με τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) του δικαιούχου.

Τι θα κάνει το Μητρώο Παροχών

Στόχος του Μητρώου είναι η δημιουργία ενός πλήρως ενημερωμένου και ενιαίου ψηφιακού προφίλ για κάθε δικαιούχο επιδομάτων. Μέσω αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων δεδομένων θα ελέγχεται σε πραγματικό ή περιοδικό χρόνο η επιλεξιμότητα για κάθε παροχή, λαμβάνοντας υπόψη εισοδήματα, περιουσιακά στοιχεία, οικογενειακή κατάσταση και άλλες μεταβλητές που επηρεάζουν τα κριτήρια χορήγησης.

Το νέο σύστημα θα λαμβάνει και θα επεξεργάζεται πληροφορίες από φορείς όπως ο ΟΠΕΚΑ, η ΔΥΠΑ και άλλοι δημόσιοι οργανισμοί που χορηγούν επιδόματα. Τα δεδομένα αυτά θα ενοποιούνται σε μια κεντρική βάση, επιτρέποντας την ολοκληρωμένη εικόνα του συνόλου των παροχών που λαμβάνει κάθε φυσικό πρόσωπο.

Με αυτόν τον τρόπο, οι αρχές θα μπορούν να εντοπίζουν περιπτώσεις όπου πολίτες λαμβάνουν πολλαπλά επιδόματα που αλληλοεπικαλύπτονται ή όπου οι προϋποθέσεις για τη λήψη τους δεν πληρούνται. Επιπλέον, το Μητρώο θα επιτρέπει την άμεση ενημέρωση και επανεξέταση της επιλεξιμότητας κάθε φορά που μεταβάλλονται κρίσιμα στοιχεία, όπως το εισόδημα ή η οικογενειακή κατάσταση.

Από τη «διασπασμένη» καταγραφή στη συγκεντρωμένη διαχείριση

Μέχρι σήμερα, η πληροφορία για τα επιδόματα και τις παροχές βρίσκεται διάσπαρτη σε πολλαπλές βάσεις δεδομένων φορέων και οργανισμών του Δημοσίου, πολλές από τις οποίες δεν «επικοινωνούν» μεταξύ τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το κράτος να μην γνωρίζει ακριβώς ποιος λαμβάνει τι, ή πόσες παροχές συνολικά δικαιούται ένας πολίτης.

Το Μητρώο Παροχών αλλάζει αυτή την εικόνα, με στόχο την πλήρη χαρτογράφηση όλων των κοινωνικών παροχών και ενισχύσεων. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα αναμένεται να λειτουργεί σύντομα σε διασύνδεση με το TAXISnet και άλλες ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Δημοσίου, ώστε να διασφαλίζεται η ταχεία και ακριβής διασταύρωση δεδομένων.

Έλεγχος, διαφάνεια και στοχευμένη κοινωνική πολιτική

Ένας από τους βασικούς λόγους δημιουργίας του Μητρώου είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας στο σύστημα κοινωνικών παροχών. Η λειτουργία του αναμένεται να περιορίσει την καταχρηστική λήψη επιδομάτων και να βοηθήσει στην ανίχνευση περιπτώσεων που μέχρι σήμερα διέφευγαν του ελέγχου.

Παράλληλα, με τη συγκεντρωμένη πληροφόρηση, θα είναι ευκολότερη η προσαρμογή της κοινωνικής πολιτικής στις πραγματικές ανάγκες των δικαιούχων. Μέσα από τα δεδομένα που θα αποτυπώνονται στο Μητρώο, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα έχουν τη δυνατότητα να επανεξετάζουν τα κριτήρια χορήγησης επιδομάτων και να τα στοχεύουν καλύτερα, λαμβάνοντας υπόψη συνολικές οικονομικές και κοινωνικές παραμέτρους.

Αντιδράσεις και ανησυχίες

Όπως κάθε σημαντική μεταρρύθμιση, έτσι και η εισαγωγή του Μητρώου Παροχών έχει προκαλέσει συζητήσεις. Κριτικές έχουν διατυπωθεί από ορισμένους που υποστηρίζουν ότι η συγκέντρωση τόσο πολλών προσωπικών δεδομένων μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα προστασίας προσωπικών πληροφοριών ή να οδηγήσει σε υπερβολικό έλεγχο των πολιτών. Ωστόσο, οι υπεύθυνοι διαβεβαιώνουν ότι οι διασταυρώσεις θα γίνονται με πλήρη συμμόρφωση στο ισχύον νομικό πλαίσιο περί προστασίας δεδομένων.

Τι αναμένεται στη συνέχεια

Η πλήρης ενεργοποίηση του Μητρώου Παροχών αναμένεται να ξεκινήσει εντός του 2026, με σταδιακή εφαρμογή και ενσωμάτωση νέων λειτουργιών. Σε πρώτη φάση θα επιτρέψει την εκτενή καταγραφή και διασταύρωση των δεδομένων, ενώ σε επόμενες φάσεις θα εμπλουτιστεί με εργαλειακά εργαλεία για αναλυτικότερη αξιολόγηση και λήψη αποφάσεων.

Η υλοποίηση αυτής της μεταρρύθμισης μπορεί να σηματοδοτήσει μια νέα εποχή στην κοινωνική πολιτική της χώρας, όπου οι παροχές θα χορηγούνται πιο δίκαια, με διαφάνεια και με μεγαλύτερη στοχευμένη υποστήριξη σε όσους πραγματικά έχουν ανάγκη.