Νέος υπερκόμβος για ιδιοκτησίες και συναλλαγές: Ψηφιακός φάκελος για κάθε ακίνητο

Από το Ε9 και το Κτηματολόγιο έως τις οικοδομικές άδειες, τις μισθώσεις και την ηλεκτροδότηση, όλα τα στοιχεία θα συγκεντρώνονται σε ένα σύστημα.

Ένα ενιαίο σύστημα στο οποίο θα συγκεντρώνονται τα διαθέσιμα στοιχεία για κάθε ακίνητο σχεδιάζει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, επιχειρώντας να περιορίσει την ανάγκη συγκέντρωσης διαφορετικών εγγράφων και πληροφοριών από πολλές υπηρεσίες.

Πρόκειται για τον Ενιαίο Κόμβο Ακινήτων (ΕΚΑ), ένα νέο πληροφοριακό σύστημα που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως κοινό σημείο πρόσβασης στα δεδομένα που σήμερα βρίσκονται κατανεμημένα σε διαφορετικούς φορείς του Δημοσίου και, σε ορισμένες περιπτώσεις, του ιδιωτικού τομέα.

Ο σχεδιασμός προβλέπει τη διασύνδεση διαφορετικών βάσεων δεδομένων, ώστε οι πληροφορίες να μπορούν να ανταλλάσσονται ηλεκτρονικά και να αξιοποιούνται χωρίς να απαιτείται κάθε φορά η προσκόμιση δικαιολογητικών από τον πολίτη. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια συνολική εικόνα για ένα ακίνητο, από τα στοιχεία ιδιοκτησίας και τη φορολογική του κατάσταση μέχρι την οικοδομική του ιστορία, την ενεργειακή του εικόνα και την ηλεκτροδότηση.

Από το ΜΙΔΑ μέχρι το Κτηματολόγιο

Κεντρική θέση στον σχεδιασμό έχει το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, το γνωστό ΜΙΔΑ, το οποίο υλοποιείται από την ΑΑΔΕ. Το ΜΙΔΑ αφορά κυρίως τη φορολογική αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας, τις χρήσεις και τις μισθώσεις, ενώ συνδέεται με την προσπάθεια αντιστοίχισης των φορολογικών στοιχείων με τα δεδομένα του Κτηματολογίου.

Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων έρχεται να λειτουργήσει σε ευρύτερο επίπεδο. Δεν θα περιορίζεται δηλαδή στη φορολογική εικόνα μιας ιδιοκτησίας, αλλά θα συγκεντρώνει πληροφορίες από διαφορετικές πηγές, δημιουργώντας ένα πληρέστερο ψηφιακό προφίλ.

Από το Ελληνικό Κτηματολόγιο προβλέπεται να αντλούνται στοιχεία που αφορούν την ιδιοκτησία και τη γεωμετρική απεικόνιση, όπως ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου, τα όρια και τα χαρακτηριστικά των γεωτεμαχίων.

Παράλληλα, οι αρμόδιες πολεοδομικές υπηρεσίες θα παρέχουν πληροφορίες για οικοδομικές άδειες, πολεοδομικά δεδομένα και την Ταυτότητα Κτιρίου. Με τον τρόπο αυτό θα μπορεί να υπάρχει σε ένα ενιαίο περιβάλλον εικόνα και για το πολεοδομικό καθεστώς μιας ιδιοκτησίας.

Στο ίδιο σύστημα και η ενεργειακή εικόνα

Στον νέο κόμβο προβλέπεται να ενσωματώνονται και δεδομένα που σχετίζονται με την ενέργεια και την ηλεκτροδότηση. Από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα μπορούν να αξιοποιούνται πληροφορίες όπως οι δασικοί χάρτες και τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης.

Σημαντικό μέρος των δεδομένων αναμένεται να προέρχεται και από τον ΔΕΔΔΗΕ, καθώς και από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται στοιχεία σχετικά με την ηλεκτροδότηση, αλλά και τα τετραγωνικά μέτρα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό δημοτικών τελών.

Παράλληλα, το σύστημα θα μπορεί να περιλαμβάνει στοιχεία που σχετίζονται με μισθώσεις, φορολογικές υποχρεώσεις και την οικονομική εκμετάλλευση της ιδιοκτησίας.

Έτσι, αντί μια συναλλαγή να απαιτεί τη συλλογή πληροφοριών από πολλές διαφορετικές υπηρεσίες, η βασική επιδίωξη είναι τα απαιτούμενα δεδομένα να αναζητούνται ηλεκτρονικά από τις συνδεδεμένες βάσεις.

Λιγότερα δικαιολογητικά στις συναλλαγές

Η δημιουργία του ΕΚΑ συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια περιορισμού της γραφειοκρατίας στις συναλλαγές ακινήτων. Σήμερα, για μια μεταβίβαση ή άλλη διαδικασία μπορεί να χρειάζεται η αναζήτηση στοιχείων από διαφορετικές υπηρεσίες, με αποτέλεσμα καθυστερήσεις και επαναλαμβανόμενες διαδικασίες.

Με τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων, η λογική αλλάζει: κάθε αρμόδιος φορέας θα μπορεί να αντλεί τα στοιχεία που χρειάζεται από την πηγή τους, χωρίς να μεταφέρεται το ίδιο βάρος στον πολίτη.

Παράλληλα, η συγκέντρωση των δεδομένων σε ένα ενιαίο περιβάλλον αναμένεται να διευκολύνει και τον έλεγχο της ορθότητας των πληροφοριών, καθώς διαφορετικά στοιχεία για την ίδια ιδιοκτησία θα μπορούν να διασταυρώνονται.

Το έργο δεν αφορά μόνο τις αγοραπωλησίες. Η αξιοποίηση των δεδομένων μπορεί να επεκτείνεται σε ζητήματα χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, ενεργειακής πολιτικής, φορολογίας, δημοτικών τελών και γενικότερα στον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών που σχετίζονται με την ακίνητη περιουσία.

Χρηματοδότηση 3,72 εκατ. ευρώ

Για την υλοποίηση του Ενιαίου Κόμβου Ακινήτων προβλέπεται χρηματοδότηση ύψους 3,72 εκατ. ευρώ, ενώ η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή προτάσεων στο πλαίσιο της σχετικής πρόσκλησης έχει οριστεί για τις 30 Νοεμβρίου 2026.

Το έργο εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια διασύνδεσης των πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου. Η βασική αλλαγή που επιχειρείται είναι να πάψει η πληροφορία για ένα ακίνητο να βρίσκεται διάσπαρτη σε διαφορετικές υπηρεσίες και να μπορεί να αξιοποιείται μέσα από ένα κοινό τεχνολογικό περιβάλλον.

Εφόσον η διασύνδεση των φορέων προχωρήσει όπως έχει σχεδιαστεί, ο πολίτης δεν θα χρειάζεται να λειτουργεί ως «μεταφορέας» των ίδιων στοιχείων από υπηρεσία σε υπηρεσία. Το κράτος θα αναζητά τις πληροφορίες ηλεκτρονικά από τις αρμόδιες πηγές, ενώ κάθε ιδιοκτησία θα αποκτά ένα πολύ πιο ολοκληρωμένο ψηφιακό αποτύπωμα.