Αυστηρές παρατηρήσεις για τις απευθείας αναθέσεις και τη διαχείριση των δημοτικών έργων

Σοβαρές αδυναμίες στη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταγράφει η Ετήσια Έκθεση 2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, θέτοντας στο επίκεντρο ζητήματα διαφάνειας, ελέγχου των δαπανών και αποτελεσματικής διαχείρισης των δημόσιων πόρων. Τα ευρήματα αφορούν διαφορετικούς τομείς της δημόσιας διοίκησης, από τις αναθέσεις υπηρεσιών και την εκτέλεση τεχνικών έργων μέχρι την είσπραξη δημοτικών εσόδων.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα που προκύπτει από την εξέταση 666 δημόσιων φορέων. Μόλις το 19% διέθετε λειτουργικά ολοκληρωμένο σύστημα εσωτερικού ελέγχου, ενώ στο υπόλοιπο 81% διαπιστώθηκαν ελλείψεις ως προς την κάλυψη των σχετικών απαιτήσεων. Την ίδια στιγμή, περίπου ένας στους τρεις φορείς που είχαν συστήσει μονάδα εσωτερικού ελέγχου δεν την είχε στελεχώσει.

Η απουσία επαρκών ελεγκτικών μηχανισμών περιορίζει τη δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού προβλημάτων και αυξάνει την ανάγκη για ουσιαστική εποπτεία των διοικητικών διαδικασιών. Παράλληλα, η περιορισμένη καταγραφή των διαδικασιών δυσκολεύει την αξιολόγηση της λειτουργίας των υπηρεσιών και την εφαρμογή διορθωτικών παρεμβάσεων.

Σημαντικά είναι και τα στοιχεία για τις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών εσωτερικού ελέγχου. Από τις συμβάσεις που εξετάστηκαν, το 90% είχε ανατεθεί με απευθείας διαδικασία, ενώ το 85% της συνολικής αξίας τους, περίπου 7,6 εκατ. ευρώ, αφορούσε απευθείας αναθέσεις. Επιπλέον, οκτώ ανάδοχοι συγκέντρωναν το 65,5% του αριθμού και της αξίας των συμβάσεων.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο εντοπίζει, επίσης, ζητήματα στην ποιότητα των εκθέσεων που συντάσσονται από εξωτερικούς συνεργάτες. Από τις 152 εκθέσεις που εξετάστηκαν δεν προέκυψε αρνητική γνώμη για τη συνολική επάρκεια των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου υπήρχαν ελλείψεις.

Προβλήματα καταγράφηκαν και στη διαχείριση των δημόσιων έργων. Ο έλεγχος σε 18 φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, ο οποίος κάλυψε 149 κατασκευαστικά έργα, ανέδειξε αδυναμίες στην παρακολούθηση της υλοποίησης, στη συντήρηση των υποδομών και στην τεκμηρίωση των ελέγχων ποιότητας. Η υποστελέχωση των τεχνικών υπηρεσιών δυσχεραίνει περαιτέρω την εποπτεία των έργων.

Στο πεδίο των δημοτικών εσόδων, η επανεξέταση των συστάσεων για το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας σε 33 φορείς έδειξε ότι μόλις το 21% είχε συμμορφωθεί πλήρως. Αντίθετα, το 37% δεν είχε εφαρμόσει τις συστάσεις, ενώ οι υπόλοιποι φορείς παρουσίαζαν μερική συμμόρφωση ή βρίσκονταν σε διαδικασία υλοποίησης.

Η έκθεση καταγράφει ακόμη αδυναμίες στους ελέγχους παραχωρήσεων αιγιαλού και παραλίας, με προβλήματα συντονισμού, καθυστερήσεις στην επιβολή κυρώσεων και περιορισμένη συστηματική επιθεώρηση.