Νέες αλλαγές στη φορολογία: Μειώνονται τα τεκμήρια για χιλιάδες επαγγελματίες
Καταργούνται δύο προσαυξήσεις στον υπολογισμό του ελάχιστου εισοδήματος – Ειδική ρύθμιση για τη Δυτική Μακεδονία και 131 επιπλέον οικισμούς
Νέα δεδομένα στη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών φέρνουν οι αλλαγές που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ, με τις παρεμβάσεις να αφορούν τον τρόπο υπολογισμού του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος και να αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις μικρές επιχειρήσεις της περιφέρειας.
Οι αλλαγές θα εφαρμοστούν από το φορολογικό έτος 2026 και θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027. Δεν πρόκειται για πλήρη κατάργηση των τεκμηρίων για τους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά για περιορισμό συγκεκριμένων προσαυξήσεων που μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά το εισόδημα πάνω στο οποίο υπολογιζόταν ο φόρος.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος που εφαρμόζεται στους ελεύθερους επαγγελματίες και στις ατομικές επιχειρήσεις. Με το νέο πλαίσιο, οι επαγγελματίες που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις συνέπειας δεν θα επιβαρύνονται πλέον με δύο πρόσθετες προσαυξήσεις.
Η πρώτη προσαύξηση συνδεόταν με τη μισθοδοσία. Μέχρι σήμερα, στον υπολογισμό του ελάχιστου εισοδήματος μπορούσε να προστεθεί ποσό που αντιστοιχούσε στο 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας. Η δεύτερη συνδεόταν με τον κύκλο εργασιών της επιχείρησης. Προβλεπόταν προσαύξηση 5% στο ποσό κατά το οποίο ο τζίρος μιας επιχείρησης ξεπερνούσε τον μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας.
Με τις νέες ρυθμίσεις οι δύο αυτές προσαυξήσεις καταργούνται για τους επαγγελματίες που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Μεταξύ άλλων, θα πρέπει να έχουν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις τους ως προς τη διαβίβαση των στοιχείων στο myDATA, να έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και να μην έχουν υποπέσει σε φορολογικές ή εργατικές παραβάσεις κατά την τελευταία πενταετία.
Η παρέμβαση αφορά περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις που σήμερα επιβαρύνονται από τις συγκεκριμένες προσαυξήσεις. Για περίπου 24.000 επιχειρήσεις η πρόσθετη επιβάρυνση που προκύπτει από αυτές ξεπερνά τα 2.000 ευρώ, ενώ σε περίπου 3.000 περιπτώσεις ξεπερνά τα 10.000 ευρώ.
Το οικονομικό αποτύπωμα της αλλαγής υπολογίζεται σε σημαντική φορολογική ελάφρυνση για τις επιχειρήσεις που θα ενταχθούν στο νέο καθεστώς, με το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου να εκτιμάται περίπου στα 170 εκατ. ευρώ κατά το πρώτο έτος εφαρμογής.
Ειδική πρόβλεψη για τη Δυτική Μακεδονία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλλαγή για τους μικρούς οικισμούς, καθώς διευρύνεται η μείωση κατά 50% του τεκμηρίου για τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε περιοχές με μικρό πληθυσμό.
Το γενικό πληθυσμιακό όριο αυξάνεται στους 2.000 κατοίκους, από 1.500 που ισχύει σήμερα. Για τη Δυτική Μακεδονία προβλέπεται ακόμη υψηλότερο όριο, στις 2.200 κατοίκους, από 1.700 που ίσχυε μέχρι σήμερα.
Η αλλαγή αυτή αφορά 131 επιπλέον οικισμούς της Δυτικής Μακεδονίας, διευρύνοντας τον αριθμό των επαγγελματιών που μπορούν να επωφεληθούν από τη μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος.
Η ρύθμιση έχει ιδιαίτερη σημασία για την περιοχή, όπου μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας αναπτύσσεται σε μικρούς οικισμούς. Επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε χωριά και μικρές πόλεις και πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις θα μπορούν να υπολογίζουν το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημά τους με ευνοϊκότερους όρους.
Ωστόσο, η μείωση δεν σημαίνει ότι κάθε επαγγελματίας που δραστηριοποιείται σε έναν μικρό οικισμό θα απαλλάσσεται αυτόματα από το τεκμαρτό εισόδημα. Η υπαγωγή εξαρτάται από τις προϋποθέσεις που προβλέπει το νέο φορολογικό πλαίσιο, ενώ η βασική λογική του ελάχιστου εισοδήματος παραμένει.
Τι έρχεται στη συνέχεια
Οι αλλαγές στη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών δεν περιορίζονται στις προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος. Από το φορολογικό έτος 2027 προβλέπεται επίσης μείωση της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το 55% στο 50%.
Παράλληλα, έχουν ανακοινωθεί ευρύτερες αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος, οι οποίες αφορούν μεταξύ άλλων ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες. Οι παρεμβάσεις αυτές αναμένεται να επηρεάσουν το τελικό ποσό φόρου που θα προκύψει τα επόμενα φορολογικά έτη.
Για τους επαγγελματίες, πάντως, το πραγματικό αποτέλεσμα των αλλαγών θα φανεί όταν ανοίξει η διαδικασία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων για τα εισοδήματα του 2026. Εκεί θα αποτυπωθεί στην πράξη ποιοι θα έχουν μικρότερο τεκμαρτό εισόδημα και ποιο θα είναι το όφελος στη φορολογία.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί ουσιαστικά να διαφοροποιήσει τη φορολογική αντιμετώπιση των συνεπών επαγγελματιών, περιορίζοντας τις πρόσθετες επιβαρύνσεις που προκύπτουν από τον τζίρο και τη μισθοδοσία. Παράλληλα, με την ειδική πρόβλεψη για τη Δυτική Μακεδονία, επιχειρείται να ληφθούν υπόψη και οι ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στις μικρότερες πληθυσμιακά περιοχές.
Το ζητούμενο πλέον είναι η εφαρμογή των αλλαγών στην πράξη και κυρίως το πόσοι επαγγελματίες θα πληρούν τελικά τα κριτήρια και πόσο θα περιοριστεί η φορολογική επιβάρυνσή τους. Για τις μικρές επιχειρήσεις της περιφέρειας, πάντως, το νέο καθεστώς δημιουργεί ένα διαφορετικό φορολογικό τοπίο από αυτό που ισχύει σήμερα.
