Νέο πλαίσιο στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό: Σώζεται η πρώτη κατοικία από τον πλειστηριασμό

Μεγαλύτερες διαγραφές και χαμηλότερες δόσεις με ρευστοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας

Σε ισχύ τέθηκε από τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου το νέο, ενισχυμένο πλαίσιο του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών για την προστασία της κύριας κατοικίας, δίνοντας νέα δυνατότητα σε οφειλέτες να διαχωρίσουν το σπίτι στο οποίο διαμένουν από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία τους.

Η βασική αλλαγή αφορούσε τη δυνατότητα του δανειολήπτη, κατά την υποβολή της αίτησής του στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Εξωδικαστικού, να ζητήσει ρύθμιση των οφειλών του με προστασία της κύριας κατοικίας. Με τη νέα διαδικασία, η κύρια κατοικία μπορούσε να αντιμετωπιστεί ξεχωριστά από τα υπόλοιπα ακίνητα, γεγονός που μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαγραφή χρέους και χαμηλότερη μηνιαία δόση.

Για τον υπολογισμό της συγκεκριμένης ρύθμισης λαμβανόταν υπόψη η αξία της κύριας κατοικίας, ενώ ως αντάλλαγμα ο οφειλέτης συναινούσε στην εκούσια ρευστοποίηση των υπόλοιπων περιουσιακών του στοιχείων, μέσω απλοποιημένης διαδικασίας.

Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε ένα νέο εργαλείο για όσους είχαν σημαντικές οφειλές αλλά διέθεταν περισσότερα ακίνητα και επιθυμούσαν να διασώσουν την κατοικία στην οποία διέμεναν.

Υποχρεωτική πρόταση για ευάλωτους και επιλέξιμους

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπήρχε για τους ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες. Για την κατηγορία αυτή, οι πιστωτές υποχρεούνταν να υποβάλουν εναλλακτική πρόταση ρύθμισης που περιλάμβανε τη διάσωση της κύριας κατοικίας και τη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων.

Ο οφειλέτης, ωστόσο, διατηρούσε το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει τη συγκεκριμένη πρόταση. Εφόσον δεν την αποδεχόταν, μπορούσε να λάβει την πρόταση του Εξωδικαστικού Μηχανισμού όπως ίσχυε, χωρίς την εκποίηση των λοιπών ακινήτων.

Η νέα δυνατότητα έδωσε έτσι μεγαλύτερη ευελιξία στους οφειλέτες, καθώς τους επέτρεψε να επιλέξουν μεταξύ της ειδικής διαδικασίας προστασίας της κύριας κατοικίας και της κανονικής διαδικασίας του Εξωδικαστικού.

Μπλόκο στον πλειστηριασμό της κατοικίας

Κρίσιμο στοιχείο του νέου πλαισίου αποτέλεσε η προστασία που ενεργοποιούνταν μετά την οριστική υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης.

Με την υπογραφή της σύμβασης απαγορευόταν κάθε πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης, πλειστηριασμός ή λήψη ασφαλιστικών μέτρων σε βάρος της κύριας κατοικίας από τους πιστωτές που συμμετείχαν στη ρύθμιση, υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης τηρούσε τους συμφωνημένους όρους.

Παράλληλα, η σύμβαση αναδιάρθρωσης αποκτούσε ισχύ εκτελεστού τίτλου, προσφέροντας ένα σαφές πλαίσιο για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τόσο του οφειλέτη όσο και των πιστωτών.

Η προστασία της κατοικίας, επομένως, συνδεόταν άμεσα με την τήρηση της ρύθμισης. Δεν επρόκειτο για αυτόματη προστασία ανεξάρτητα από τις υποχρεώσεις του οφειλέτη, αλλά για προστασία που παρέμενε ενεργή όσο τηρούνταν η συμφωνία.

Το παράδειγμα με οφειλή 300.000 ευρώ

Χαρακτηριστικό ήταν το παράδειγμα οφειλέτη με συνολικές οφειλές 300.000 ευρώ, κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ και άλλα ακίνητα συνολικής αξίας 50.000 ευρώ.

Ο οφειλέτης υπέβαλε αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού και δήλωσε ότι επιθυμούσε να προστατεύσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, συναινώντας παράλληλα στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων.

Η κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ διαχωριζόταν από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία, ενώ τα άλλα ακίνητα, συνολικής αξίας 50.000 ευρώ, προορίζονταν για ρευστοποίηση.

Σύμφωνα με το παράδειγμα της νέας διαδικασίας, η ρύθμιση υπολογιζόταν με βάση την αξία της κύριας κατοικίας. Από την αρχική οφειλή των 300.000 ευρώ προέκυπτε διαγραφή 150.000 ευρώ, ενώ άλλα 50.000 ευρώ μπορούσαν να ικανοποιήσουν τους πιστωτές μέσω της ρευστοποίησης των λοιπών ακινήτων.

Έτσι, η οφειλή που παρέμενε προς ρύθμιση διαμορφωνόταν στα 150.000 ευρώ. Η συγκεκριμένη οφειλή μπορούσε να ρυθμιστεί σε βάθος έως και 35 ετών, ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση και τα οικονομικά χαρακτηριστικά του οφειλέτη.

Η κύρια κατοικία στο επίκεντρο

Το νέο μοντέλο άλλαξε τη λογική της ρύθμισης για τους οφειλέτες που διέθεταν περισσότερα ακίνητα. Η κύρια κατοικία μπορούσε πλέον να αντιμετωπιστεί ξεχωριστά, ενώ η υπόλοιπη ακίνητη περιουσία μπορούσε να αξιοποιηθεί για την ικανοποίηση των πιστωτών.

Στην πράξη, ο οφειλέτης μπορούσε να επιδιώξει τη διατήρηση του σπιτιού του, αποδεχόμενος παράλληλα τη ρευστοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων. Η επιλογή αυτή μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερο «κούρεμα» της οφειλής και σε χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση.

Το νέο πλαίσιο αποτέλεσε έτσι ένα επιπλέον εργαλείο για την αντιμετώπιση των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, με την προστασία της κύριας κατοικίας να βρίσκεται στο επίκεντρο.

Για τους οφειλέτες που πληρούσαν τις προϋποθέσεις και τηρούσαν τη συμφωνία, η ρύθμιση δημιουργούσε μια δυνατότητα να κρατήσουν την κατοικία τους, ενώ παράλληλα μειωνόταν το βάρος των συνολικών χρεών και διαμορφωνόταν μια πιο βιώσιμη λύση αποπληρωμής.

Το νέο πλαίσιο τέθηκε σε πλήρη λειτουργία από τις 21 Σεπτεμβρίου και έφερε σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο μπορούσε να συνδυαστεί η ρύθμιση των οφειλών με την προστασία της κύριας κατοικίας.