Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας: Επεκτείνεται το μέτρο, σφίγγει ο έλεγχος

Νέοι κλάδοι και περισσότεροι εργαζόμενοι στο σύστημα – Τι αλλάζει στην καταγραφή του ωραρίου και τι καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι

Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας επεκτείνεται σταδιακά σε όλο και περισσότερους κλάδους της οικονομίας, με στόχο να καταγράφεται με μεγαλύτερη ακρίβεια ο πραγματικός χρόνος εργασίας και να περιοριστούν φαινόμενα αδήλωτης ή υποδηλωμένης απασχόλησης. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ενταχθούν στο σύστημα εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη εργαζόμενοι, καθώς ολοκληρώνονται οι πιλοτικές περίοδοι για τους νέους κλάδους.

Η επέκταση πραγματοποιείται σε φάσεις και αφορά δραστηριότητες που μέχρι σήμερα δεν καλύπτονταν από την υποχρεωτική εφαρμογή της Κάρτας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται επιχειρήσεις και εργαζόμενοι στους τομείς της υγείας, των τηλεπικοινωνιών, των υπηρεσιών καθαρισμού, της αισθητικής, των κομμωτηρίων, των συμβουλευτικών υπηρεσιών, της διαφήμισης, των επισκευών, της αποθήκευσης και των logistics.

Με την ολοκλήρωση των πιλοτικών περιόδων, οι επιχειρήσεις των συγκεκριμένων κλάδων θα περάσουν στην υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου, διευρύνοντας σημαντικά τον αριθμό των εργαζομένων που θα καταγράφουν ηλεκτρονικά την έναρξη και τη λήξη της εργασίας τους.

Τι αλλάζει για εργαζόμενους και επιχειρήσεις

Η βασική φιλοσοφία της Ψηφιακής Κάρτας είναι απλή. Η ώρα προσέλευσης και αποχώρησης του εργαζομένου καταγράφεται ηλεκτρονικά και τα στοιχεία μεταφέρονται στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.

Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα ψηφιακό αποτύπωμα του χρόνου εργασίας. Το δηλωμένο ωράριο δεν είναι πλέον το μοναδικό στοιχείο που έχει στη διάθεσή του ο ελεγκτικός μηχανισμός, καθώς μπορεί να διαπιστωθεί αν ο εργαζόμενος βρίσκεται στην επιχείρηση πέρα από το δηλωμένο ωράριο.

Στόχος είναι να καταγράφονται οι πραγματικές ώρες απασχόλησης και να περιορίζονται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες υπερωρίες δεν δηλώνονται ή εργαζόμενοι εμφανίζονται τυπικά να εργάζονται λιγότερες ώρες από όσες πραγματικά απασχολούνται.

Για τις επιχειρήσεις, από την άλλη πλευρά, η εφαρμογή σημαίνει μεγαλύτερη υποχρέωση ακρίβειας στην τήρηση του ωραρίου και στις δηλώσεις προς το σύστημα. Τα περιθώρια για αποκλίσεις περιορίζονται, καθώς κάθε είσοδος και έξοδος αφήνει πλέον ηλεκτρονικό ίχνος.

Οι καταγγελίες και η πραγματικότητα

Ωστόσο, η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί για να εξαφανίσει τις παραβάσεις. Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον η πραγματικότητα που καταγράφεται στους χώρους εργασίας.

Παρά την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας, εξακολουθούν να υπάρχουν καταγγελίες εργαζομένων για πρακτικές που έχουν ως στόχο την παράκαμψη του συστήματος. Από εργαζόμενους που φέρονται να καλούνται να χτυπήσουν την Κάρτα και στη συνέχεια να συνεχίσουν να εργάζονται, μέχρι περιπτώσεις όπου η πραγματική απασχόληση δεν φαίνεται να συμβαδίζει με το δηλωμένο ωράριο, το ζήτημα παραμένει ανοιχτό.

Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση για το μέτρο. Γιατί η Ψηφιακή Κάρτα μπορεί να καταγράψει με ακρίβεια πότε «χτυπήθηκε» η είσοδος και η έξοδος, δεν μπορεί όμως από μόνη της να γνωρίζει τι συνέβη ανάμεσα στα δύο.

Εάν ένας εργαζόμενος δηλώσει αποχώρηση και εξακολουθήσει να εργάζεται, το ψηφιακό σύστημα χρειάζεται τον έλεγχο και την καταγγελία για να αποκαλυφθεί η πραγματική εικόνα. Γι’ αυτό και η αποτελεσματικότητα της Κάρτας δεν θα κριθεί μόνο από το πόσοι εργαζόμενοι θα ενταχθούν σε αυτήν, αλλά και από το πόσο αποτελεσματικά θα λειτουργούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί.

Η επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας αποτελεί, επομένως, ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο καθαρή καταγραφή του χρόνου εργασίας. Το πραγματικό στοίχημα, όμως, βρίσκεται στην εφαρμογή της στην καθημερινότητα.

Γιατί άλλο είναι να υπάρχει ένα ψηφιακό σύστημα που καταγράφει την ώρα προσέλευσης και αποχώρησης και άλλο να αποτυπώνεται μέσα από αυτό η πραγματική εργασία. Και όσο η Κάρτα περνά σε ολοένα περισσότερους κλάδους, τόσο θα φαίνεται αν μπορεί πράγματι να περιορίσει τις «γκρίζες» ζώνες στην αγορά εργασίας ή αν θα χρειάζεται να συνοδεύεται διαρκώς από ουσιαστικούς ελέγχους και την ενεργή προστασία των εργαζομένων.