Στο μικροσκόπιο οι μεταφορές μέσω IRIS:Τι ισχύει για μεταφορές χρημάτων μεταξύ φίλων και συγγενών
Οι καθημερινές μεταφορές μικρών χρηματικών ποσών μέσω IRIS και τραπεζικών λογαριασμών έχουν γίνει πλέον συνηθισμένη πρακτική. Η επιστροφή χρημάτων σε έναν φίλο μετά από ένα γεύμα, η συμμετοχή σε έναν κοινό λογαριασμό ή η οικονομική ενίσχυση ενός παιδιού από τους γονείς του δεν σημαίνουν από μόνες τους ότι δημιουργείται φορολογική υποχρέωση.
Το γεγονός ότι μια χρηματική μεταφορά πραγματοποιείται ηλεκτρονικά δεν αλλάζει αυτομάτως τον φορολογικό της χαρακτήρα. Δεν υπάρχει, άλλωστε, ένα συγκεκριμένο ποσό, όπως για παράδειγμα 50 ή 100 ευρώ, κάτω από το οποίο όλες οι μεταφορές θεωρούνται εκ των προτέρων «ασφαλείς» και πάνω από το οποίο επιβάλλεται αυτόματα φόρος.
Το βασικό στοιχείο είναι η αιτία της συναλλαγής, η συχνότητα των μεταφορών και η συνολική εικόνα που παρουσιάζει η κίνηση ενός λογαριασμού.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μιας παρέας που μοιράζεται έναν λογαριασμό σε εστιατόριο. Αν ένας από τους φίλους πληρώσει τα 80 ευρώ και οι υπόλοιποι του επιστρέψουν μέσω IRIS το ποσό που τους αναλογεί, τα χρήματα αυτά δεν αποτελούν εισόδημα για εκείνον που πλήρωσε. Πρόκειται ουσιαστικά για επιμερισμό ενός κοινού εξόδου.
Ανάλογα παραδείγματα υπάρχουν στις μετακινήσεις με ταξί, στις κοινές κρατήσεις καταλυμάτων ή σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση όπου ένα άτομο καταβάλλει αρχικά ολόκληρο το ποσό και στη συνέχεια οι υπόλοιποι συμμετέχοντες του επιστρέφουν το μερίδιό τους.
Στις καθημερινές συναλλαγές εντάσσονται και οι μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών. Ένας γονιός μπορεί να στέλνει χρήματα στο παιδί του για τις ανάγκες του, ενώ ένας παππούς μπορεί να δίνει στο εγγόνι του χαρτζιλίκι. Ο τρόπος μεταφοράς, είτε πρόκειται για IRIS είτε για τραπεζικό έμβασμα, δεν μετατρέπει από μόνος του αυτές τις συναλλαγές σε φορολογητέο εισόδημα.
Διαφορετική είναι η εικόνα όταν οι κινήσεις παρουσιάζουν συστηματικότητα, μεγάλα ποσά και δεν συνοδεύονται από εμφανή οικονομική αιτία. Σε μια τέτοια περίπτωση μπορεί να εξεταστεί η προέλευση και ο πραγματικός σκοπός των χρημάτων και, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά, να προκύψει ζήτημα δωρεάς, αμοιβής για υπηρεσία ή άλλης οικονομικής συναλλαγής.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η σχέση μεταξύ αποστολέα και παραλήπτη. Για χρηματικές δωρεές μεταξύ προσώπων της Α΄ κατηγορίας συγγένειας, όπως γονείς, παιδιά και εγγόνια, προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία και με την τήρηση του προβλεπόμενου τρόπου μεταφοράς.
Το συμπέρασμα είναι ότι το IRIS δεν σημαίνει αυτομάτως φόρο. Αυτό που έχει σημασία είναι τι πραγματικά αντιπροσωπεύει κάθε μεταφορά χρημάτων. Οι περιστασιακές συναλλαγές για κοινά έξοδα και οι συνήθεις οικογενειακές ενισχύσεις δεν αποκτούν από μόνες τους διαφορετικό φορολογικό χαρακτήρα. Αντίθετα, οι επαναλαμβανόμενες και σημαντικές χρηματικές κινήσεις χωρίς σαφή αιτιολογία είναι εκείνες που μπορεί να προκαλέσουν φορολογικό ενδιαφέρον.
