Αλλαγή παρόχου με απλήρωτα χρέη: Μπλόκο στους οφειλέτες ηλεκτρικού ρεύματος

Τρεις καταγραφές στον ΔΕΔΔΗΕ και τέλος στη μετακίνηση από εταιρεία σε εταιρεία χωρίς τακτοποίηση των χρεών

Νέο «μπλόκο» στους στρατηγικούς κακοπληρωτές της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας επιχειρεί να βάλει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, βάζοντας τέλος στην πρακτική καταναλωτών που αφήνουν ανεξόφλητους λογαριασμούς και στη συνέχεια μετακινούνται από πάροχο σε πάροχο, χωρίς να τακτοποιούν τις οφειλές τους.

Οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας ανέρχονται περίπου στα 3 δισ. ευρώ, με περισσότερα από τα μισά, περίπου 1,525 δισ. ευρώ, να αφορούν παλαιούς πελάτες εταιρειών προμήθειας. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει σημαντικές πιέσεις στην αγορά, ενώ το κόστος των ανεξόφλητων λογαριασμών μετακυλίεται τελικά και στους συνεπείς καταναλωτές.

Το φαινόμενο είναι γνωστό ως «ενεργειακός τουρισμός». Καταναλωτές που αφήνουν χρέη σε έναν πάροχο μπορούν, υπό το υφιστάμενο πλαίσιο, να αλλάξουν εταιρεία προμήθειας και να συνεχίσουν την ηλεκτροδότηση της παροχής τους, χωρίς να έχουν προηγουμένως διευθετήσει τις παλαιές οφειλές τους.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά πλέον σε τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, με βασικό στόχο να περιοριστεί το φαινόμενο των στρατηγικών κακοπληρωτών και να προστατευθούν οι καταναλωτές που τηρούν τις υποχρεώσεις τους.

Το νέο «Debt Flagging»

Κεντρικό στοιχείο της νέας ρύθμισης είναι η θέσπιση, για πρώτη φορά, συστήματος επισήμανσης ληξιπρόθεσμων οφειλών, γνωστού ως «Debt Flagging».

Με το νέο σύστημα, οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούν να επισημαίνουν στον ΔΕΔΔΗΕ καταναλωτές που εμφανίζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές. Η διαδικασία προβλέπει ότι, όταν ένας καταναλωτής συγκεντρώσει τρεις σχετικές επισημάνσεις από διαφορετικούς προμηθευτές, δεν θα μπορεί να αλλάξει πάροχο έως ότου τακτοποιήσει τις οφειλές του.

Η τακτοποίηση θα μπορεί να γίνει είτε με εξόφληση είτε μέσω διακανονισμού. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να κλείσει ένα από τα βασικά «παράθυρα» που επέτρεπαν στους συστηματικούς κακοπληρωτές να μετακινούνται από εταιρεία σε εταιρεία.

Οι νέες επισημάνσεις θα έχουν αναδρομική ισχύ από το 2024. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούν να λαμβάνονται υπόψη και οφειλές που δημιουργήθηκαν στο προηγούμενο διάστημα, ενισχύοντας τη δυνατότητα εντοπισμού καταναλωτών που έχουν επανειλημμένα αφήσει χρέη σε παρόχους.

Το κόστος στους συνεπείς

Το ζήτημα των ανεξόφλητων λογαριασμών δεν αφορά μόνο τις εταιρείες προμήθειας. Η συσσώρευση χρεών επηρεάζει συνολικά τη λειτουργία της αγοράς και, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, επιβαρύνει και τους καταναλωτές που πληρώνουν κανονικά τους λογαριασμούς τους.

Το κόστος που συνδέεται με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές υπολογίζεται σε σχεδόν 0,06 ευρώ ανά κιλοβατώρα στην τιμή χρέωσης. Έτσι, το πρόβλημα των στρατηγικών κακοπληρωτών μετατρέπεται σε ζήτημα που αφορά ολόκληρη τη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Παράλληλα, η πρακτική της συνεχούς αλλαγής παρόχου δημιουργεί προβλήματα και στον ανταγωνισμό, καθώς οι εταιρείες καλούνται να δραστηριοποιούνται σε μια αγορά όπου ένα μέρος των οφειλών παραμένει ανείσπρακτο.

Δεν θα μπορεί ο παλιός πάροχος να κόβει το ρεύμα

Κατά τη διαμόρφωση του νέου πλαισίου εξετάστηκαν και πρόσθετα μέτρα. Οι πάροχοι είχαν ζητήσει, μεταξύ άλλων, να υπάρχει δυνατότητα διακοπής της ηλεκτροδότησης από τον προηγούμενο προμηθευτή σε περίπτωση που ο πελάτης εγκατέλειπε την εταιρεία αφήνοντας χρέη.

Το συγκεκριμένο αίτημα, ωστόσο, δεν υιοθετήθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η νέα ρύθμιση επικεντρώνεται στην απαγόρευση αλλαγής προμηθευτή μετά τις τρεις επισημάνσεις, χωρίς να παρέχεται στον παλαιό πάροχο η δυνατότητα να διακόψει την παροχή του πρώην πελάτη του.

Η σχετική απόφαση υπεγράφη στις 20 Αυγούστου από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, μετά τη σύμφωνη γνώμη της ΡΑΑΕΥ και τη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης.

Το νέο πλαίσιο θα τεθεί σε εφαρμογή μετά τη δημοσίευση της Υπουργικής Απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Στόχος είναι να περιοριστούν σταδιακά οι ληξιπρόθεσμες οφειλές και οι επισφάλειες στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και να δημιουργηθούν πιο ισότιμοι όροι για τους καταναλωτές και τους προμηθευτές.

Το βασικό μήνυμα της νέας ρύθμισης είναι πλέον σαφές: η αλλαγή παρόχου δεν θα αποτελεί λύση για όσους αφήνουν πίσω τους συστηματικά απλήρωτους λογαριασμούς. Με τρεις επισημάνσεις στον ΔΕΔΔΗΕ, η δυνατότητα μετακίνησης σε νέο πάροχο θα «παγώνει» μέχρι να υπάρξει εξόφληση ή διακανονισμός των οφειλών.

Ευθύμιος Τσακνάκης