Ψηφιακό Πελατολόγιο: Κάθε πελάτης στο «ραντάρ» της ΑΑΔΕ
Ηλεκτρονική καταγραφή κάθε πελάτη, διασταυρώσεις με myDATA και Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, αυστηρά πρόστιμα και στοχευμένοι έλεγχοι σε κλάδους υψηλής παραβατικότητας.
Η επέκταση του Ψηφιακού Πελατολογίου σε νέους επαγγελματικούς κλάδους αποτελεί το επόμενο μεγάλο βήμα της φορολογικής διοίκησης στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, με την ΑΑΔΕ να σχεδιάζει ένα ευρύ πλέγμα ηλεκτρονικών διασταυρώσεων που θα καλύψει επιχειρήσεις στις οποίες παραδοσιακά καταγράφεται υψηλή χρήση μετρητών. Το νέο κύμα εφαρμογής του μέτρου αναμένεται να αγγίξει αρχικά τις επιχειρήσεις φωτισμού και ήχου, τα κτήματα και τις αίθουσες δεξιώσεων, τις εταιρείες catering, καθώς και συνολικά τον χώρο των κοινωνικών εκδηλώσεων, όπου ο όγκος των συναλλαγών είναι ιδιαίτερα αυξημένος και οι ελεγκτικές αρχές εκτιμούν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά περιθώρια απόκρυψης φορολογητέας ύλης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της φορολογικής διοίκησης, μέχρι το τέλος του έτους θα ακολουθήσει η σταδιακή ένταξη και άλλων επαγγελματικών δραστηριοτήτων, μεταξύ των οποίων υπηρεσίες υγείας, επιχειρήσεις ομορφιάς, εκπαιδευτικοί φορείς και επαγγελματίες του νομικού κλάδου. Πρόκειται για τομείς όπου μεγάλο ποσοστό των συναλλαγών εξακολουθεί να πραγματοποιείται με φυσική παρουσία του πελάτη και, σε αρκετές περιπτώσεις, με πληρωμές σε μετρητά, γεγονός που καθιστά δυσκολότερο τον αποτελεσματικό φορολογικό έλεγχο.
Η φιλοσοφία του Ψηφιακού Πελατολογίου βασίζεται στην άμεση ηλεκτρονική καταγραφή κάθε πελάτη που εξυπηρετείται από μια επιχείρηση. Τα στοιχεία αποστέλλονται στην ΑΑΔΕ και στη συνέχεια διασταυρώνονται αυτόματα με τα παραστατικά που εκδίδονται και διαβιβάζονται στην πλατφόρμα myDATA. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται μια πλήρης εικόνα της εμπορικής δραστηριότητας κάθε επιχείρησης, επιτρέποντας στις ελεγκτικές υπηρεσίες να εντοπίζουν περιπτώσεις όπου υπάρχουν πελάτες χωρίς αντίστοιχη έκδοση απόδειξης ή τιμολογίου.
Η ηλεκτρονική αυτή διαδικασία περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια απόκρυψης συναλλαγών, καθώς για κάθε καταγεγραμμένη παρουσία πελάτη θα πρέπει να υπάρχει και το αντίστοιχο φορολογικό παραστατικό. Εφόσον κατά τη διάρκεια επιτόπιου ελέγχου διαπιστωθεί ότι εξυπηρετείται πελάτης χωρίς να έχει προηγηθεί η σχετική καταχώριση στο Ψηφιακό Πελατολόγιο, η παράβαση μπορεί να οδηγήσει σε διοικητικές κυρώσεις, ενώ ταυτόχρονα ενεργοποιείται η διαδικασία περαιτέρω φορολογικού ελέγχου για το σύνολο της δραστηριότητας της επιχείρησης.
Η ΑΑΔΕ δεν περιορίζεται όμως μόνο στην άμεση σύγκριση πελατών και αποδείξεων. Τα δεδομένα που συγκεντρώνονται αξιοποιούνται για την ανάπτυξη προφίλ κινδύνου, μέσω ανάλυσης της εμπορικής δραστηριότητας κάθε επιχείρησης. Ασυνήθιστα μεγάλος αριθμός πελατών, σημαντική αύξηση της επισκεψιμότητας ή αποκλίσεις μεταξύ πραγματικής κίνησης και δηλωμένων εσόδων αποτελούν πλέον ενδείξεις που μπορούν να οδηγήσουν σε στοχευμένους ελέγχους.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη διασταύρωση των στοιχείων του Ψηφιακού Πελατολογίου με εκείνα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Εάν μια επιχείρηση εμφανίζει έντονη εμπορική δραστηριότητα αλλά δηλώνει περιορισμένο προσωπικό στις αντίστοιχες βάρδιες, το πληροφοριακό σύστημα μπορεί να αναδείξει πιθανές περιπτώσεις αδήλωτης ή υποδηλωμένης εργασίας. Με αυτόν τον τρόπο οι έλεγχοι αποκτούν διπλό χαρακτήρα, καθώς εξετάζονται ταυτόχρονα τόσο οι φορολογικές όσο και οι εργασιακές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.
Οι εγγραφές στο Ψηφιακό Πελατολόγιο αντιμετωπίζονται ως πληροφοριακές δηλώσεις προς τη φορολογική διοίκηση. Η μη καταχώριση πελάτη ή η εκπρόθεσμη υποβολή των στοιχείων μπορεί να θεωρηθεί παράβαση της φορολογικής νομοθεσίας και να επιφέρει πρόστιμα, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και τη βαρύτητα της παράβασης. Σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων παραβάσεων προβλέπονται ακόμη αυστηρότερες κυρώσεις, που ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και στην προσωρινή αναστολή λειτουργίας της επιχείρησης.
Τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα από την εφαρμογή του μέτρου στους κλάδους του αυτοκινήτου και των μεταφορών ενισχύουν την απόφαση της ΑΑΔΕ να επεκτείνει το σύστημα. Τα στοιχεία των ελέγχων δείχνουν ότι το Ψηφιακό Πελατολόγιο έχει μετατραπεί σε ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό εργαλείο εντοπισμού παραβατικών συμπεριφορών. Κατά το προηγούμενο έτος πραγματοποιήθηκαν 949 στοχευμένοι έλεγχοι, από τους οποίους οι 505 αποκάλυψαν παραβάσεις, οδηγώντας σε ποσοστό παραβατικότητας που ξεπέρασε το 53%. Συνολικά διαπιστώθηκαν 5.882 παραβάσεις, μεταξύ των οποίων περιπτώσεις μη διαβίβασης αποδείξεων στο myDATA, μη έκδοσης φορολογικών στοιχείων, ανακριβών παραστατικών και άλλων φορολογικών παραβάσεων, ενώ η αποκρυβείσα αξία υπερέβη τις 100.000 ευρώ.
Η εικόνα που προκύπτει από τους φετινούς ελέγχους είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική. Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί 1.145 στοχευμένοι έλεγχοι στους ίδιους κλάδους και σε 693 επιχειρήσεις εντοπίστηκαν παραβάσεις, ανεβάζοντας τη μέση παραβατικότητα στο 60,5%. Συνολικά καταγράφηκαν 6.292 παραβάσεις, με τα επιβληθέντα πρόστιμα να προσεγγίζουν τις 500.000 ευρώ. Οι περισσότερες παραβάσεις εντοπίστηκαν σε επιχειρήσεις επισκευής και συντήρησης οχημάτων, σε δραστηριότητες που υποστηρίζουν τις μεταφορές, αλλά και σε επιχειρήσεις εμπορίας ανταλλακτικών, ενοικίασης αυτοκινήτων και μεταφοράς επιβατών.
Η φορολογική διοίκηση εκτιμά ότι η επέκταση του Ψηφιακού Πελατολογίου θα συμβάλει στη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού πλαισίου παρακολούθησης της οικονομικής δραστηριότητας, όπου κάθε συναλλαγή θα μπορεί να επιβεβαιώνεται ηλεκτρονικά σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, οι διασταυρώσεις με τα στοιχεία του myDATA, της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας και των λοιπών πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ αναμένεται να ενισχύσουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, περιορίζοντας τις δυνατότητες απόκρυψης εισοδημάτων και ενισχύοντας τη φορολογική συμμόρφωση. Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η επιτυχία του μέτρου στους νέους κλάδους θα αποτελέσει τη βάση για τη γενικευμένη εφαρμογή του σε ακόμη μεγαλύτερο μέρος της αγοράς, σηματοδοτώντας μία νέα εποχή στον ψηφιακό φορολογικό έλεγχο.
