Αντιμετώπιση της ακρίβειας: Πλαφόν στα κέρδη καυσίμων και προϊόντων super market από την κυβέρνηση Μητσοτάκη

Σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων στις τιμές ενέργειας και στα βασικά αγαθά, η ελληνική κυβέρνηση ανακοινώνει μια σειρά έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση της ακρίβειας και της αισχροκέρδειας στην αγορά. Κεντρικό στοιχείο αυτής της παρέμβασης είναι η επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για καύσιμα και προϊόντα super market, με ορίζοντα εφαρμογής τριών μηνών, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνομιλία του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Τι προβλέπει το μέτρο

Σύμφωνα με τις πρώτες ανακοινώσεις, το μέτρο θα περιλαμβάνει:

• Πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τα καύσιμα που διατίθενται στην ελληνική αγορά, με στόχο να αποτραπούν φαινόμενα υπερβολικών αυξήσεων στις τιμές των πρατηρίων.

• Αντίστοιχη παρέμβαση στα προϊόντα supermarket, ειδικά στα βασικά είδη διατροφής και καταναλωτικά αγαθά, ώστε να περιοριστεί η μετακύλιση του υψηλού κόστους σε βάρος των καταναλωτών.

• Η διάρκεια του μέτρου έχει ορισθεί σε τρεις μήνες, με πιθανότητα αναθεώρησης εφόσον συνεχιστεί η πίεση στις διεθνείς αγορές.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι «αυτή η αναταραχή δεν πρέπει να οδηγήσει σε φαινόμενα κερδοσκοπίας», στέλνοντας μήνυμα προς τις επιχειρήσεις ότι η κυβέρνηση θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.

Γιατί επανέρχεται το πλαφόν

Η κίνηση αυτή έρχεται εν μέσω έντονων γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, που έχουν οδηγήσει σε εκ νέου άνοδο των διεθνών τιμών πετρελαίου και σε κίνδυνο μετακύλησης του κόστους στις τιμές των καυσίμων και άλλων προϊόντων στην εγχώρια αγορά.

Πρόκειται για μια παρέμβαση που είχε εφαρμοστεί και στο παρελθόν στην Ελλάδα, κυρίως για τρόφιμα ή βασικά είδη, με στόχο να περιοριστεί η λιανική τιμή και να διασφαλιστεί η πρόσβαση των πολιτών σε βασικά αγαθά χωρίς υπερβολικές αυξήσεις.

Το ευρύτερο πλαίσιο των μέτρων κατά της ακρίβειας

Το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους αποτελεί μέρος ενός μεγαλύτερου πακέτου δράσεων που εξετάζει ή έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση των πιέσεων στις τιμές, συμπεριλαμβανομένων ελέγχων στην αγορά, αυστηροποίησης των κυρώσεων για αισχροκέρδεια και άλλων διορθωτικών παρεμβάσεων.

Στόχος της κυβέρνησης είναι:

• να προστατεύσει τη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών,

• να εμποδίσει υπερβολικές «αδικαιολόγητες» αυξήσεις τιμών από επιχειρήσεις, και

• να διασφαλίσει σταθερότητα σε βασικά προϊόντα και υπηρεσίες, ειδικά σε περιόδους που οι διεθνείς παράγοντες αυξάνουν τις πιέσεις στην οικονομία.

Κριτική και αντιδράσεις

Η ανακοίνωση του πλαφόν στα κέρδη κυκλοφορεί ήδη στα μέσα ενημέρωσης, και αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις από επιχειρηματικούς φορείς, ειδικά των supermarket, όπως είχε συμβεί και στο παρελθόν όταν μέτρα τέτοιου τύπου είχαν εφαρμοστεί. Κριτικοί σημειώνουν ότι τέτοια μέτρα μπορούν να έχουν απρόβλεπτες συνέπειες στην αγορά και στον ανταγωνισμό αν δεν συνοδεύονται από συνολική στρατηγική στήριξης και ελέγχου.

Τι έπεται

Οι λεπτομερείς ανακοινώσεις για τα κριτήρια, τους συντελεστές και τον ακριβή τρόπο εφαρμογής του πλαφόν αναμένονται από τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη (αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, υπουργοί Ανάπτυξης και Ενέργειας) σε ειδική ενημέρωση που έχει προγραμματιστεί εντός της ημέρας.

Ο τρόπος που θα εφαρμοστεί και πώς θα αντιμετωπιστούν τυχόν παραβάσεις θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την αποτελεσματικότητα της πολιτικής αυτής στη συγκράτηση των τιμών και στη στήριξη των καταναλωτών.