Δημόσιο: Αντίστροφη μέτρηση για 13ο και 14ο μισθό – Η κυβέρνηση προετοιμάζεται για δημοσιονομικές προκλήσεις και πιθανές αναδρομικές πληρωμές εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ
Η ελληνική δημόσια διοίκηση βρίσκεται σε μια κρίσιμη φάση, καθώς η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο πλησιάζει. Η υπόθεση αυτή απασχολεί εδώ και χρόνια εργαζόμενους, συνδικαλιστικά όργανα και την κυβέρνηση, καθώς η δικαστική κρίση αναμένεται να έχει ευρείες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Οι δημόσιοι υπάλληλοι παρακολουθούν με αγωνία την «αντίστροφη μέτρηση» για τη μεγάλη απόφαση, ενώ οι οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η απόφαση θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τον προϋπολογισμό του κράτους.
Το ζήτημα ξεκίνησε μετά τις περικοπές στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων που εφαρμόστηκαν κατά τη διάρκεια των μνημονίων, το 2012, όταν η ελληνική κυβέρνηση, υπό την πίεση των δανειστών, προχώρησε στη μείωση των τακτικών αποδοχών και την κατάργηση των δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα, καθώς και του επιδόματος αδείας. Η κίνηση αυτή είχε στόχο την εξοικονόμηση πόρων και τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών, αλλά δημιούργησε έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια και προσφυγές κατά του κράτους, πολλές από τις οποίες κατέληξαν στο ΣτΕ.
Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει ήδη εξετάσει τις προσφυγές, οι οποίες βασίζονται στο επιχείρημα ότι η περικοπή των δώρων αποτελεί αναδρομική παραβίαση των εργασιακών δικαιωμάτων και της συνταγματικά κατοχυρωμένης μισθολογικής ισότητας. Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, η υπόθεση εστιάζει στο κατά πόσο οι περικοπές ήταν συνταγματικά επιτρεπτές και αν η επιστροφή των δώρων μπορεί να επεκταθεί αναδρομικά για τα έτη που είχαν περικοπεί.
Η κοινωνική διάσταση της υπόθεσης είναι ιδιαίτερα έντονη. Οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο, κυρίως χαμηλόμισθοι υπάλληλοι και εκπαιδευτικοί, βλέπουν τους 13ο και 14ο μισθούς όχι μόνο ως οικονομικό δικαίωμα αλλά και ως αναγνώριση της εργασίας τους. Συνδικαλιστικές ενώσεις και φορείς εργαζομένων έχουν ήδη κινητοποιηθεί, καλώντας την κυβέρνηση να προετοιμαστεί για την πιθανή επαναφορά των δώρων και να διασφαλίσει ότι η διαδικασία θα είναι ομαλή και χωρίς καθυστερήσεις.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, η προσέγγιση είναι προσεκτική. Υπουργικά στελέχη παραδέχονται ότι η απόφαση του ΣτΕ θα δημιουργήσει δημοσιονομικές προκλήσεις, ειδικά σε μια περίοδο που η χώρα προσπαθεί να διατηρήσει ισορροπία μεταξύ κοινωνικής δικαιοσύνης και δημοσιονομικής πειθαρχίας. Εκτιμάται ότι η επιστροφή των δώρων μπορεί να φτάσει σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, ανάλογα με το χρονικό διάστημα για το οποίο το δικαστήριο αποφασίσει ότι πρέπει να καταβληθούν αναδρομικά.
Οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η επιστροφή των 13ου και 14ου μισθών μπορεί να έχει πολλαπλές συνέπειες: από την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των δημοσίων υπαλλήλων και την τόνωση της κατανάλωσης, μέχρι την ανάγκη για προσαρμογές στον κρατικό προϋπολογισμό και πιθανές περικοπές σε άλλες δαπάνες. Παράλληλα, η δικαστική απόφαση μπορεί να λειτουργήσει ως προηγούμενο για άλλες κατηγορίες εργαζομένων, όπως οι υπάλληλοι σε ΔΕΚΟ ή σε άλλους φορείς του δημοσίου, που είχαν υποστεί αντίστοιχες περικοπές.
Η «αντίστροφη μέτρηση» για την απόφαση του ΣτΕ έχει ήδη ξεκινήσει, με τις δικαστικές διαδικασίες να πλησιάζουν στην ολοκλήρωσή τους. Πηγές από το ΣτΕ αναφέρουν ότι η έκδοση της απόφασης αναμένεται μέσα στους επόμενους μήνες, χωρίς να αποκλείεται μικρή καθυστέρηση λόγω της πολυπλοκότητας της υπόθεσης. Στο μεταξύ, οι δημόσιοι υπάλληλοι προετοιμάζονται ψυχολογικά και οργανωτικά, ενώ οι νομικοί τους σύμβουλοι εξετάζουν τα πιθανά σενάρια και τις νομικές συνέπειες της απόφασης.
Η επικείμενη απόφαση του ΣτΕ επαναφέρει στο προσκήνιο και μια ευρύτερη συζήτηση για τα εργασιακά δικαιώματα και τη σχέση κράτους-εργαζομένων. Η επαναφορά των δώρων θα σηματοδοτήσει μια επιστροφή σε πιο σταθερές εργασιακές συνθήκες, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα στην προσπάθειά της να ισορροπήσει μεταξύ κοινωνικής δικαιοσύνης και δημοσιονομικής υπευθυνότητας.
Η κοινωνία παρακολουθεί με ενδιαφέρον και αγωνία. Οι δημόσιοι υπάλληλοι ελπίζουν σε δικαίωση για χρόνια αδικίας, ενώ η κυβέρνηση προετοιμάζεται για την οικονομική και οργανωτική διαχείριση των συνεπειών. Η απόφαση του ΣτΕ για τον 13ο και 14ο μισθό αναμένεται να αφήσει το στίγμα της όχι μόνο στα δημόσια οικονομικά αλλά και στη συνολική εικόνα της δημόσιας διοίκησης στην Ελλάδα.
Η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει και η δικαιοσύνη καλείται να αποφανθεί. Οι επόμενοι μήνες θα καθορίσουν αν οι μισθοί που κόπηκαν πριν από μια δεκαετία θα επιστρέψουν στους δικαιούχους και πόσο θα επηρεάσουν τη δημόσια οικονομία, φέρνοντας στο προσκήνιο τον μόνιμο διάλογο ανάμεσα στη νομιμότητα, τη δικαιοσύνη και την οικονομική πραγματικότητα.
