Συναγερμός στον ΕΦΚΑ: «Χαμένες» οι μισές ρυθμίσεις χρεών – Πάνω από το 50% των ρυθμίσεων χρεών προς τον ΕΦΚΑ διακόπτονται πριν την ολοκλήρωσή τους

Η εικόνα των οφειλετών προς τον ΕΦΚΑ (Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης) εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια σε ένα από τα πιο κρίσιμα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, με σοβαρές κοινωνικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις. Τα τελευταία στοιχεία που δημοσιεύονται για το 2025 δείχνουν όχι απλώς έναν υψηλό όγκο οφειλών, αλλά μία δραματική αύξηση των ρυθμίσεων που τελικά χάνονται, δηλαδή που δεν ολοκληρώνονται από τους οφειλέτες και επιστρέφουν ως απαιτητά χρέη προς τον φορέα. Αυτή η τάση προκαλεί μεγάλη ανησυχία για το μέλλον της εισπραξιμότητας των ασφαλιστικών εισφορών και την ίδια την βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.

Σύμφωνα με τα πρόσφατα αποκαλυπτικά στοιχεία της έκθεσης του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2025 είχαν γίνει συνολικά 2.378.740 ρυθμίσεις χρεών προς τον ΕΦΚΑ, μέσω των οποίων είχαν ενταχθεί σε ρύθμιση οφειλές ύψους 31,3 δισ. ευρώ. Ωστόσο, οι ρυθμίσεις που τελικά χάθηκαν ήταν 1.273.737, ήτοι το 53,6% του συνόλου, και αφορούσαν χρέη ύψους 22,14 δισ. ευρώ ‒ δηλαδή περίπου το 70,8% των συνολικών ρυθμιζόμενων χρεών.

Αυτό σημαίνει ότι πάνω από το μισό των οφειλετών που μπήκαν σε διαδικασία ρύθμισης δεν κατάφεραν να τηρήσουν επαρκώς τις υποχρεώσεις τους, με αποτέλεσμα η ρύθμιση να διακόπτεται και το σύνολο του χρέους να καθίσταται εκ νέου απαιτητό. Την ίδια στιγμή, μόλις 805.187 ρυθμίσεις ολοκληρώθηκαν επιτυχώς (33,8%), ενώ 299.816 ήταν ακόμα ενεργές στο τέλος του ίδιου διαστήματος (22,6%).

Ο πιο σημαντικός μοχλός αυτής της νέας τάσης είναι η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων, που αποτέλεσε για χρόνια το βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των χρεών. Από τους 1.401.021 οφειλέτες που εντάχθηκαν σε αυτή, μόνο οι 508.683 ολοκλήρωσαν τη ρύθμιση, ενώ 751.631 την έχασαν, αφήνοντας εκτός ρυθμίσεων χρέη ύψους 12,41 δισ. ευρώ ‒ ποσοστό που αντιστοιχεί στο 80,6% των ρυθμιζόμενων χρεών στην ίδια κατηγορία.

Αυτή η στατιστική αποτυπώνει όχι απλώς αριθμούς, αλλά μια κρίσιμη δυσλειτουργία στη σχέση μεταξύ της οικονομικής ικανότητας των οφειλετών, του πλαισίου ρυθμίσεων που προσφέρεται και του πραγματικού αποτελέσματος στην είσπραξη των ασφαλιστικών εισφορών. Ο βασικός λόγος για την απώλεια των ρυθμίσεων είναι ότι το τρέχον θεσμικό πλαίσιο απαιτεί από τον οφειλέτη όχι μόνο να πληρώνει με συνέπεια τις δόσεις της ρύθμισης, αλλά και να μη δημιουργεί νέες αρρύθμιστες οφειλές. Σε περιόδους όπου οι εισφορές έχουν αυξηθεί και πολλοί επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι αντιμετωπίζουν μειωμένα εισοδήματα, αυτό το πλαίσιο καθίσταται ιδιαίτερα πιεστικό και συχνά ανέφικτο.

Επιπλέον, η απώλεια των ρυθμίσεων έχει πολλαπλές επιπτώσεις: πρώτον, αυξάνει τον όγκο των μη εισπράξιμων ή δύσκολα εισπράξιμων χρεών που διαχειρίζεται ο ΕΦΚΑ. Δεύτερον, επιδεινώνει την οικονομική θέση των οφειλετών, πολλοί από τους οποίους βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, όπως κατασχέσεις. Τρίτον, μειώνει δραστικά την εισπραξιμότητα των ασφαλιστικών εισφορών, καθιστώντας τη ροή πόρων στον ασφαλιστικό φορέα πολύ πιο επισφαλή.

Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου των ρυθμίσεων. Πολλοί οικονομολόγοι και κοινωνικοασφαλιστικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι πρέπει να υπάρξουν πιο ευέλικτοι και ρεαλιστικοί όροι ρύθμισης, που να λαμβάνουν υπόψη την πραγματική οικονομική κατάσταση των οφειλετών, την αδυναμία τους να πληρώσουν υψηλές μηνιαίες δόσεις και την ανάγκη για πραγματική επιστροφή των χρεών σε καθαρή βάση, χωρίς αδικαιολόγητες αυξήσεις προσαυξήσεων.

Τέλος, η δραματική αύξηση των χαμένων ρυθμίσεων αποτελεί ένα καμπανάκι κινδύνου για την ελληνική οικονομία και κοινωνία. Αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα και με ριζικές αλλαγές, η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερη διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, με όλες τις επακόλουθες επιπτώσεις για την κοινωνική ασφάλιση, την εργασιακή δυναμική και την οικονομική σταθερότητα της χώρας.