Ιστορική κοινωνική συμφωνία: Επαναφορά των Συλλογικών Συμβάσεων – Η κυβέρνηση και όλοι οι κοινωνικοί εταίροι καταλήγουν σε συμφωνία-ορόσημο για τα εργασιακά
Σε μια ιστορική εξέλιξη για την ελληνική αγορά εργασίας, η κυβέρνηση ανακοίνωσε την επίτευξη Κοινωνικής Συμφωνίας με όλους τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους, με στόχο την ενίσχυση και την επαναφορά των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Η ανακοίνωση έγινε από την υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Στη συνέντευξη παρέστησαν οι εκπρόσωποι των κοινωνικών εταίρων: Γιάννης Παναγόπουλος (ΓΣΕΕ), Σπύρος Θεοδωρόπουλος (ΣΕΒ), Γιώργος Καββαθάς (ΓΣΕΒΕΕ), Σταύρος Καφούνης (ΕΣΕΕ), Γιάννης Παράσχης (ΣΕΤΕ) και Λουκία Σαράντη (ΣΒΕ).
Η συμφωνία αυτή χαρακτηρίζεται ως ιστορική, όχι μόνο επειδή αποτελεί την πρώτη φορά που η κυβέρνηση καταλήγει σε συμφωνία τέτοιου εύρους με όλους τους κοινωνικούς εταίρους, αλλά κυρίως γιατί δημιουργεί ένα σταθερό πλαίσιο συνεργασίας και προστασίας για εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Όπως τόνισε η υπουργός, για τους εργαζόμενους σημαίνει αυξημένες αποδοχές, σταθερό εργασιακό περιβάλλον και μείωση του άγχους, ενώ για τις επιχειρήσεις, εξασφαλίζει ένα προβλέψιμο και νόμιμο πλαίσιο ανάπτυξης και επενδύσεων.
Οι άξονες της συμφωνίας
Η Κοινωνική Συμφωνία κινείται γύρω από τρεις βασικούς άξονες, οι οποίοι στοχεύουν στην ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων, την πλήρη προστασία των εργαζομένων και την επιτάχυνση διαδικασιών σε περίπτωση διαφορών μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών.
Ο πρώτος άξονας αφορά τη διευκόλυνση της επέκτασης των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης μειώνεται από 50% σε 40%, ενώ η εξέταση του ποσοτικού κριτηρίου δεν θα απαιτείται όταν τη συμφωνία συνυπογράφουν οι Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι. Επιπλέον, η ΓΣΕΕ αποκτά τη δυνατότητα να συνάπτει ή να συνυπογράφει κλαδικές Συλλογικές Συμβάσεις επικουρικά, κατόπιν πρόσκλησης από τα μέλη της. Παράλληλα, απλοποιούνται οι διαδικασίες εγγραφής στα μητρώα οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ), ενισχύοντας την πρόσβαση και τη δυνατότητα επέκτασης των συλλογικών συμβάσεων.
Ο δεύτερος άξονας αφορά την πλήρη προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη μιας συλλογικής σύμβασης. Όλοι οι όροι της σύμβασης συνεχίζουν να ισχύουν μετά τη λήξη, αρχικά για τρεις μήνες και, στη συνέχεια, μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης. Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση της μερικής μετενέργειας που ίσχυε από το 2012, επανερχόμενοι στο προμνημονιακό καθεστώς της πλήρους μετενέργειας. Επιπλέον, καλύπτονται και οι εργαζόμενοι που προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράταση.
Ο τρίτος άξονας αφορά στην επιτάχυνση των διαδικασιών επίλυσης διαφορών. Θεσπίζεται μηχανισμός προελέγχου των προϋποθέσεων μονομερούς προσφυγής σε Μεσολάβηση και Διαιτησία από τριμελή επιτροπή του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ). Παράλληλα, καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας για ταχύτερη επίλυση διαφορών, ενώ διατηρείται η δυνατότητα δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης.
Οφέλη για εργαζόμενους και επιχειρήσεις
Η συμφωνία αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση των συλλογικών συμβάσεων, δημιουργώντας ασφαλές και προβλέψιμο εργασιακό περιβάλλον. Προστατεύει πλήρως τα δικαιώματα των εργαζομένων και τους νεοπροσλαμβανόμενους, ενώ δημιουργεί προϋποθέσεις για αύξηση μισθών και παροχών. Παράλληλα, ενισχύει τον υγιή ανταγωνισμό και διασφαλίζει τη νομιμότητα με σαφή καθορισμό του πεδίου εφαρμογής των συλλογικών συμβάσεων και κατά την επέκτασή τους.
Όπως τόνισε η υπουργός Εργασίας, η συμφωνία αποτελεί «βαθιά ανάσα ασφάλειας και αξιοπρέπειας» για τους εργαζόμενους, ενώ για τις επιχειρήσεις σημαίνει σταθερότητα και δυνατότητα επένδυσης στο ανθρώπινο δυναμικό τους. Πρόκειται για την πρώτη φορά που μια Κοινωνική Συμφωνία φέρει την υπογραφή όλων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων και της Πολιτείας, σηματοδοτώντας οριστικό τέλος σε μνημονιακούς περιορισμούς.
Το μέλλον των Συλλογικών Συμβάσεων
Η υπογραφή της συμφωνίας έρχεται μετά από επτά μήνες εντατικών διαβουλεύσεων, ενώ η νομοθέτησή της προβλέπεται για τις αρχές του 2026. Στόχος της κυβέρνησης είναι η άμεση ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων και η έκδοση του σχεδίου δράσης μέσα στο Δεκέμβριο. Η κ. Κεραμέως επισήμανε ότι η συμφωνία αποτελεί αποτέλεσμα διαλόγου και συνεργασίας, αποδεικνύοντας ότι ο διάλογος μπορεί να φέρει συμφωνίες που ωφελούν εργαζόμενους, επιχειρήσεις και συνολικά την κοινωνία.
Η ιστορική αυτή Κοινωνική Συμφωνία σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας εποχής για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας στην Ελλάδα, ενισχύοντας τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την προβλεψιμότητα σε ένα εργασιακό περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς. Η προσδοκία είναι ότι σύντομα θα καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις περισσότερες θέσεις εργασίας, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή και την οικονομική ανάπτυξη.
Μ.Μ.
