Δυτική Μακεδονία: Ενεργειακή πρωταθλήτρια – Σχεδόν 20% των ΑΠΕ της χώρας και νέα «μπαταρία» 350 MW
Η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται στο επίκεντρο της ενεργειακής αλλαγής που βρίσκεται σε εξέλιξη στη χώρα, με την περιοχή να διατηρεί σημαντικό ρόλο στο νέο ενεργειακό μοντέλο που διαμορφώνεται. Από έναν τόπο που για δεκαετίες ταυτίστηκε με τον λιγνίτη και τη λειτουργία των μεγάλων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, η Περιφέρεια μετατρέπεται σταδιακά σε μία από τις σημαντικότερες περιοχές ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η Δυτική Μακεδονία συγκεντρώνει το 19,82% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ της χώρας, ποσοστό που αποτυπώνει το μέγεθος των επενδύσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί αλλά και εκείνων που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης.
Οι αριθμοί δείχνουν ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν αποτελεί πλέον σχεδιασμό για το μέλλον, αλλά μια διαδικασία που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Στο δίκτυο μεταφοράς του ΑΔΜΗΕ έχουν δεσμευτεί συνολικά 5.986 MW. Από αυτά, 2.632 MW αφορούν μονάδες που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, ενώ για επιπλέον 3.354 MW έχει χορηγηθεί προσφορά σύνδεσης.
Αντίστοιχη κινητικότητα καταγράφεται και στο δίκτυο διανομής. Ο ΔΕΔΔΗΕ καταγράφει συνολική ισχύ 648 MW, από την οποία τα 500 MW βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, ενώ ακόμη 117 MW έχουν συμβασιοποιηθεί.
Ιδιαίτερο βάρος έχουν τα φωτοβολταϊκά, τα οποία αποτελούν πλέον μία από τις κυρίαρχες μορφές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή. Στη Δυτική Μακεδονία λειτουργούν 1.808 φωτοβολταϊκοί σταθμοί, συνολικής ισχύος 2.469,87 MW. Παράλληλα, ακόμη 467 σταθμοί, συνολικής ισχύος 1.679,34 MW, διαθέτουν Οριστική Προσφορά Σύνδεσης και συμβάσεις και αναμένουν την ενεργοποίησή τους.
Σημαντική είναι και η παρουσία της αιολικής ενέργειας. Σήμερα λειτουργούν 18 αιολικοί σταθμοί συνολικής ισχύος 569,13 MW, ενώ ακόμη 13 σταθμοί, ισχύος 577,03 MW, έχουν ολοκληρώσει τις απαιτούμενες διαδικασίες χωρίς να έχουν ακόμη τεθεί σε λειτουργία.
Το νέο στοιχείο που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία είναι η αποθήκευση ενέργειας. Η ανάπτυξη συστημάτων μπαταριών θεωρείται απαραίτητη για την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της παραγωγής από ΑΠΕ, καθώς επιτρέπει την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας όταν υπάρχει υψηλή παραγωγή και την αξιοποίησή της όταν οι ανάγκες του συστήματος αυξάνονται.
Σήμερα στη Δυτική Μακεδονία λειτουργούν μονάδες αποθήκευσης συνολικής ισχύος 29,8 MW. Επιπλέον 319 MW βρίσκονται σε ετοιμότητα για σύνδεση. Εφόσον ολοκληρωθούν τα συγκεκριμένα έργα, η συνολική ισχύς αποθήκευσης στην Περιφέρεια θα προσεγγίσει τα 350 MW.
Η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς την ιστορική θέση της Δυτικής Μακεδονίας στο ενεργειακό σύστημα της χώρας. Για δεκαετίες ο λιγνίτης αποτέλεσε τη βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και στηρίζοντας την οικονομία της περιοχής. Παράλληλα, όμως, η έντονη δραστηριότητα της εξόρυξης και καύσης του άφησε σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Σήμερα το παραγωγικό μοντέλο αλλάζει. Οι ΑΠΕ, οι υποδομές αποθήκευσης και τα νέα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης δημιουργούν έναν διαφορετικό ενεργειακό χάρτη. Το μεγάλο ζητούμενο για τη Δυτική Μακεδονία είναι πλέον αν αυτή η νέα πραγματικότητα θα μεταφραστεί σε πραγματικές επενδύσεις, θέσεις εργασίας και εισόδημα για την τοπική κοινωνία.
Γιατί η ενεργειακή μετάβαση δεν κρίνεται μόνο από τα μεγαβάτ που εγκαθίστανται. Κρίνεται και από το πόσο από την οικονομική δραστηριότητα που δημιουργείται επιστρέφει στην περιοχή που για δεκαετίες σήκωσε το μεγαλύτερο βάρος της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας.
Οι αριθμοί δείχνουν ότι η Δυτική Μακεδονία έχει ήδη περάσει στην επόμενη ενεργειακή εποχή. Το στοίχημα τώρα είναι να εξασφαλιστεί ότι αυτή η αλλαγή θα αποτελέσει και αναπτυξιακή ευκαιρία για την ίδια την περιοχή.
