Πράσινη «απόβαση» 3,7 δισ. ευρώ στη Δυτική Μακεδονία, η ΔΕΗ μεταμορφώνει τη γη του λιγνίτη

Στη σημαντικότερη και πλέον φιλόδοξη φάση του παραγωγικού της μετασχηματισμού εισέρχεται η Δυτική Μακεδονία. Η περιοχή που για δεκαετίες αποτελούσε τη βιομηχανική και ενεργειακή καρδιά της χώρας, τροφοδοτώντας το εθνικό σύστημα ηλεκτροδότησης μέσω της καύσης του λιγνίτη, περνά οριστικά στη μετά-λιγνίτη εποχή. Κεντρικός καταλύτης αυτής της ιστορικής μετάβασης είναι ο Όμιλος ΔΕΗ, ο οποίος «ξεκλειδώνει» ένα πολυεπίπεδο επενδυτικό πρόγραμμα μαμούθ, συνολικού προϋπολογισμού 3,7 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Το επενδυτικό αυτό πακέτο, το οποίο παρουσιάστηκε αναλυτικά στην Κοζάνη παρουσία κυβερνητικού κλιμακίου υπό τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, δεν αποσκοπεί απλώς στην αντικατάσταση των παλαιών θερμικών μονάδων. Φιλοδοξεί να επανατοποθετήσει τη Δυτική Μακεδονία ως τον μεγαλύτερο κόμβο καθαρής και ευέλικτης ενέργειας, τεχνολογίας και καινοτομίας σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η ανατομία του πακέτου των 3,7 δισ. ευρώ και οι ΑΠΕ

Η αρχιτεκτονική του επενδυτικού σχεδίου της ΔΕΗ εστιάζει στην πλήρη αξιοποίηση των πρώην λιγνιτικών πεδίων και των υφιστάμενων δικτύων μεταφοράς ενέργειας. Η μερίδα του λέοντος, περίπου 2 δισεκατομμύρια ευρώ, κατευθύνεται στην ανάπτυξη φωτοβολταϊκών σταθμών γιγαντιαίας κλίμακας. Η εταιρεία διαθέτει ήδη ή κατασκευάζει έργα συνολικής ισχύος 2,13 GW, ενώ επιπλέον 1.000 MW βρίσκονται στον σχεδιασμό, δημιουργώντας το μεγαλύτερο ενιαίο cluster φωτοβολταϊκών στην Ευρώπη.

Επιπλέον, επειδή η στοχαστικότητα των ΑΠΕ απαιτεί ευελιξία, η ΔΕΗ επενδύει δυναμικά στην αποθήκευση ενέργειας. Εκτός από τα συστήματα μπαταριών (BESS) ύψους 160 εκατ. ευρώ, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στα μεγάλα έργα αντλησιοταμίευσης στην Καρδιά και στο Νότιο Πεδίο, τα οποία λειτουργούν ως «φυσικοί συσσωρευτές» ενέργειας για τη σταθεροποίηση του ηλεκτρικού δικτύου της χώρας.

Η μεταμόρφωση της «Πτολεμαΐδας 5» και το Mega Data Center

Μια από τις πλέον κομβικές πτυχές του σχεδίου αφορά τη μοίρα της υπερσύγχρονης μονάδας «Πτολεμαΐδα 5». Λόγω του ασήκωτου κόστους των ευρωπαϊκών δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2), οι τιμές των οποίων κινούνται σταθερά στην περιοχή των 80–100 ευρώ ανά τόνο, η καύση λιγνίτη κατέστη απολύτως ασύμφορη. Για τον λόγο αυτό, η μονάδα μετατρέπεται σε σύγχρονο σταθμό φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου (CCGT), διασφαλίζοντας παράλληλα την αδιάλειπτη παροχή τηλεθέρμανσης στις τοπικές κοινωνίες.

Παράλληλα, η ΔΕΗ αξιοποιεί τις υποδομές της για να εισέλθει δυναμικά στην ψηφιακή οικονομία. Στην περιοχή δρομολογείται η κατασκευή ενός Mega Data Center ισχύος έως 300 MW στην πρώτη του φάση (με προοπτική να φτάσει το 1 GW), μια επένδυση που αναμένεται να προσελκύσει κολοσσούς της τεχνολογίας (hyperscalers) για εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης και Cloud. Το Data Center θα τροφοδοτείται απευθείας από τις πράσινες μονάδες παραγωγής (behind-the-meter), χωρίς να επιβαρύνει το εθνικό σύστημα.

Κοινωνικό Αποτύπωμα: Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος της ΔΕΗ εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει περισσότερες από 1.800 θέσεις εργασίας κατά τη φάση της κατασκευής, ενώ θα διασφαλίσει περίπου 700 μόνιμες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης κατά τη φάση λειτουργίας των νέων υποδομών.

Η οικονομική αναγκαιότητα και η επόμενη ημέρα

Η μετάβαση αυτή, αν και προκάλεσε εύλογες ανησυχίες στην τοπική κοινωνία λόγω της απεξάρτησης από τον λιγνίτη, κρίθηκε οικονομικά επιβεβλημένη. Με το ειδικό κόστος παραγωγής από λιγνίτη να εκτοξεύεται στα 120–160 ευρώ ανά Μεγαβατώρα εξαιτίας των ρύπων, η διατήρηση των παλαιών μονάδων θα μετακυλούσε τεράστια βάρη στους λογαριασμούς των καταναλωτών.

Σε συνδυασμό με τους πόρους του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης και του προγράμματος «Αντινέρο», η Δυτική Μακεδονία παύει να είναι μια μονοθεματική οικονομία. Η αποκατάσταση των εδαφών των παλαιών ορυχείων και η απόδοσή τους στο Δημόσιο για νέες χρήσεις δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια βιώσιμη, ανθεκτική και πράσινη περιφερειακή ανάπτυξη. Ο Όμιλος ΔΕΗ αποδεικνύει στην πράξη ότι η απολιγνιτοποίηση δεν σημαίνει εγκατάλειψη, αλλά τον πλήρη εκσυγχρονισμό της εθνικής ενεργειακής στρατηγικής.

greenbusiness.gr