Λαγοκέφαλος: Το τοξικό ψάρι που εξαπλώνεται στις ελληνικές θάλασσες

Από την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα μέχρι τον Σαρωνικό, τον Νότιο Ευβοϊκό και το Βόρειο Αιγαίο, η παρουσία του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες δεν είναι πλέον μια σπάνια είδηση. Το ξενικό είδος που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ έχει εγκατασταθεί μόνιμα σε πολλές περιοχές της χώρας, προκαλώντας ανησυχία τόσο στους λουόμενους όσο και στους επαγγελματίες αλιείς.

Ποιος είναι και γιατί θεωρείται απειλή

Ο κίνδυνος για τον άνθρωπο είναι διπλός:

• Τοξικολογικός: Ο λαγοκέφαλος περιέχει τετροδοτοξίνη, μια από τις ισχυρότερες νευροτοξίνες. Η κατανάλωσή του, έστω και σε μικρή ποσότητα, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση, αναπνευστικές διαταραχές, μυϊκή παράλυση και ακόμη και θάνατο. Η τοξίνη δεν καταστρέφεται ούτε με βρασμό, ούτε με κατάψυξη, και η κατανομή της στο σώμα του ψαριού ποικίλλει – γι’ αυτό κανένα μέρος του λαγοκέφαλου δεν θεωρείται ασφαλές για κατανάλωση.
• Μηχανικός: Οι ισχυρές σιαγόνες του λαγοκέφαλου, που μοιάζουν με ράμφος, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά τραύματα και έντονη αιμορραγία. Τα δόντια του είναι εξαιρετικά κοφτερά και το δάγκωμά του ιδιαίτερα βαθύ. Ωστόσο, το δάγκωμα αυτό καθαυτό δεν είναι τοξικό -η νευροτοξίνη ενεργοποιείται μόνο σε περίπτωση κατάποσης του ψαριού.

Οι λαγοκέφαλοι απειλούν επίσης την αλιεία: με τα ισχυρά δόντια τους καταστρέφουν δίχτυα και παραγάδια μέσα σε λίγα λεπτά. Η υπεραλίευση των φυσικών θηρευτών τους έχει διευκολύνει την ανεξέλεγκτη εξάπλωσή τους.

Οδηγίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού για δάγκωμα

Σε περίπτωση τραυματισμού από δάγκωμα λαγοκέφαλου, ο Τομέας Υγείας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού συνιστά τα εξής:

• Άμεσος καθαρισμός του τραύματος με άφθονο τρεχούμενο καθαρό νερό και σαπούνι. Μην χρησιμοποιείτε τοπικά αντισηπτικά χωρίς οδηγία γιατρού.
• Εφαρμογή σταθερής πίεσης με καθαρές γάζες ή πανί. Αν η αιμορραγία είναι έντονη, διατηρήστε συνεχή πίεση πάνω στο τραύμα, κρατώντας το μέλος ψηλά.
• Αναζήτηση ιατρικής βοήθειας – το τραύμα θα χρειαστεί εξειδικευμένη φροντίδα, αντιτετανικό ορό και πιθανώς ράμματα.
• Σε απομακρυσμένη περιοχή ή αν η αιμορραγία είναι έντονη, καλέστε άμεσα το ΕΚΑΒ (166).

Τι πρέπει να γνωρίζετε

• Το δάγκωμα του λαγοκέφαλου δεν είναι τοξικό – ο κίνδυνος είναι το ίδιο το τραύμα.
• Η κατανάλωση είναι θανατηφόρα – η τετροδοτοξίνη δεν εξουδετερώνεται με το μαγείρεμα.
• Το ψάρι δεν κυνηγά τον άνθρωπο, αλλά μπορεί να δαγκώσει αν μπερδευτεί ή αισθανθεί απειλή.

Η προσοχή είναι το ισχυρότερο όπλο απέναντι σε αυτό το είδος. Μην το πλησιάζετε, μην το αγγίζετε και σε καμία περίπτωση μην το καταναλώνετε.

zougla.gr