Γνωμες

Απευθείας αναθέσεις στους δήμους: Νόμιμες μεν, αλλά πόσο διαφανείς και πόσο συμφέρουσες;

Η νομιμότητα των απευθείας αναθέσεων στους δήμους βρίσκεται ξανά στο προσκήνιο, μετά την παρέμβαση της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), η οποία υπερασπίζεται τη συγκεκριμένη πρακτική, επικαλούμενη το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Το επιχείρημα είναι σαφές: οι δήμαρχοι δεν νομοθετούν, αλλά εφαρμόζουν τους νόμους που ψηφίζει η Βουλή. Και πράγματι, ο νόμος προβλέπει τη δυνατότητα απευθείας ανάθεσης συμβάσεων έως 30.000 ευρώ, πλέον ΦΠΑ.

Μόνο που η συζήτηση δεν μπορεί να σταματά στη νομιμότητα. Γιατί άλλο είναι κάτι να επιτρέπεται από τον νόμο και άλλο να αποτελεί πάντοτε την καλύτερη επιλογή για το δημόσιο συμφέρον.

Οι δήμοι έχουν πραγματικές ανάγκες. Δεν διαθέτουν όλοι επαρκές προσωπικό, ούτε έχουν τη δυνατότητα να καλύπτουν εσωτερικά κάθε εξειδικευμένη υπηρεσία. Νομικοί σύμβουλοι, λογιστές, τεχνικοί και επιστημονικοί συνεργάτες είναι συχνά απαραίτητοι για να προχωρήσουν έργα, να συνταχθούν μελέτες και να λειτουργήσουν οι δημοτικές υπηρεσίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απευθείας ανάθεση μπορεί πράγματι να προσφέρει ταχύτητα και πρακτική λύση.

Υπάρχει, όμως, και η άλλη πλευρά. Όταν μια διαδικασία που σχεδιάστηκε για την απλούστευση των δημοσίων συμβάσεων μετατρέπεται σε συνηθισμένη μέθοδο κάλυψης αναγκών, γεννώνται εύλογα ερωτήματα. Πόσο συχνά επιλέγεται η απευθείας ανάθεση αντί ενός ανοικτού διαγωνισμού; Εξετάζονται πραγματικά οι διαθέσιμες προσφορές; Υπάρχει ανταγωνισμός ή η επιλογή συγκεκριμένων συνεργατών επαναλαμβάνεται από χρονιά σε χρονιά;

Και εδώ βρίσκεται το πιο λεπτό σημείο της υπόθεσης. Η ΚΕΔΕ επισημαίνει ότι ο νόμος δεν συνδέει τις απευθείας αναθέσεις αποκλειστικά με έκτακτες ή απρόβλεπτες ανάγκες, ούτε απαγορεύει την επανάληψή τους σε διαφορετικά οικονομικά έτη. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε επαναλαμβανόμενη ανάθεση είναι αυτομάτως και ουσιαστικά αθώα. Η συστηματική προσφυγή στην ίδια διαδικασία χρειάζεται διαφάνεια, τεκμηρίωση και έλεγχο, ώστε να αποκλείονται φαινόμενα καταστρατήγησης του ανταγωνισμού ή τεχνητού κατακερματισμού συμβάσεων.

Η επίκληση της νομιμότητας δεν μπορεί να αποτελεί ασπίδα απέναντι σε κάθε κριτική. Οι δημότες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν πού κατευθύνονται τα χρήματα των δημοτικών ταμείων, ποιοι αναλαμβάνουν τις συμβάσεις και με ποια κριτήρια επιλέγονται.

Γιατί το ζητούμενο δεν είναι απλώς να γίνονται οι αναθέσεις σύμφωνα με τον νόμο. Είναι να γίνονται με τρόπο που να εξασφαλίζει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον δήμο και τους πολίτες. Και αυτό δεν το εγγυάται από μόνο του κανένα νομικό όριο.

Μαρία Τσακνάκη

Προτεινόμενα άρθρα για εσένα

Γνωμες

Τώρα, Κυριάκο τι κάνουμε;

Το τελευταίο τρίμηνο του 2019 αποδείχτηκε “φαρμακερό” για την ελληνική οικονομία καθώς κατέγραψε την εξάντληση των θετικών προσδοκιών που είχε
Γνωμες

Στο κράτος είναι ασυμπτωματικοί και γι’ αυτό δεν τους πειράζετε;

Μπράβο στη ΔΕΗ για τη δωρεά των 5 εκατ. Αλλά δεν καταλάβαμε. Την εκσυγχρονίσαμε… και χαρίζει δικά της ή δικά μας λεφτά;