Δυτική Μακεδονία: 530 λιγότερα παιδιά στα σχολεία μέσα σε έναν χρόνο
Η μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση μαθητών στα δημοτικά σχολεία πανελλαδικά – Λιγότερα νηπιαγωγεία και δημοτικά, ενώ οι απόφοιτοι της ΣΤ΄ Δημοτικού μειώθηκαν κατά 6,2%
Η δημογραφική υποχώρηση της Δυτικής Μακεδονίας δεν αποτυπώνεται μόνο στις απογραφές πληθυσμού, αλλά και στην καθημερινότητα της εκπαίδευσης. Λιγότερα παιδιά περνούν τις σχολικές πόρτες, λιγότεροι μαθητές ολοκληρώνουν το δημοτικό και οι σχολικές μονάδες περιορίζονται. Τα τελευταία στοιχεία για το σχολικό έτος 2024-2025 καταγράφουν μια εξέλιξη που αποκτά ιδιαίτερη σημασία για μια Περιφέρεια η οποία αντιμετωπίζει ήδη σοβαρές δημογραφικές και κοινωνικές προκλήσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), οι εγγεγραμμένοι μαθητές στα δημοτικά σχολεία και τα νηπιαγωγεία της Δυτικής Μακεδονίας μειώθηκαν συνολικά κατά 530 μέσα σε έναν χρόνο. Από τα 15.694 παιδιά του σχολικού έτους 2023-2024, ο αριθμός υποχώρησε στα 15.164 το 2024-2025, καταγράφοντας μείωση περίπου 3,4%.
Η εικόνα είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική στα δημοτικά σχολεία, όπου η Περιφέρεια κατέγραψε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση μαθητών μεταξύ των 13 Περιφερειών της χώρας.
Η μεγαλύτερη μείωση στα δημοτικά σχολεία
Στα δημοτικά σχολεία της Δυτικής Μακεδονίας φοιτούσαν το 2024-2025 συνολικά 11.738 μαθητές, έναντι 12.190 την προηγούμενη σχολική χρονιά. Πρόκειται για 452 λιγότερα παιδιά, με τη μείωση να φτάνει το 3,7%, όταν σε πανελλαδικό επίπεδο διαμορφώθηκε στο 2,3%.
Από το σύνολο των μαθητών, τα 5.989 ήταν αγόρια και τα 5.749 κορίτσια. Παράλληλα, η Δυτική Μακεδονία καταγράφει τον δεύτερο μικρότερο αριθμό μαθητών δημοτικού σε ολόκληρη τη χώρα, μετά το Βόρειο Αιγαίο.
Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί απλώς μια στατιστική μεταβολή. Ο αριθμός των παιδιών που εισέρχονται στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση συνδέεται με τις γεννήσεις των προηγούμενων ετών, την εγκατάσταση ή αποχώρηση οικογενειών και τις ευρύτερες πληθυσμιακές μετακινήσεις. Για μια περιοχή που αναζητά τρόπους να συγκρατήσει τον πληθυσμό της, η συνεχής μείωση των μαθητών δημιουργεί πρόσθετα ερωτήματα για το μέλλον των σχολικών κοινοτήτων.
Λιγότερα παιδιά και στα νηπιαγωγεία
Η υποχώρηση ξεκινά ήδη από την προσχολική ηλικία. Στα νηπιαγωγεία της Δυτικής Μακεδονίας καταγράφηκαν 3.426 εγγεγραμμένα παιδιά το 2024-2025, έναντι 3.504 την προηγούμενη χρονιά. Η διαφορά ανέρχεται σε 78 παιδιά, με ποσοστιαία μείωση 2,2%, υψηλότερη από την πανελλαδική πτώση του 1,4%.
Η Περιφέρεια βρίσκεται και σε αυτή τη βαθμίδα στη δεύτερη χαμηλότερη θέση της χώρας ως προς τον αριθμό των εγγεγραμμένων μαθητών, μετά το Βόρειο Αιγαίο.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν ότι η συρρίκνωση δεν αφορά μόνο τις μεγαλύτερες τάξεις του δημοτικού, αλλά και τις ηλικίες που θα αποτελέσουν τον μαθητικό πληθυσμό των επόμενων χρόνων. Η εξέλιξη αυτή καθιστά ακόμη πιο σημαντική την παρακολούθηση των δημογραφικών τάσεων, καθώς οι σημερινές εγγραφές στα νηπιαγωγεία επηρεάζουν άμεσα τον αριθμό των μαθητών που θα φοιτούν στα δημοτικά τα επόμενα χρόνια.
Πέντε λιγότερα νηπιαγωγεία και δύο λιγότερα δημοτικά
Η μείωση των μαθητών συνοδεύεται από περιορισμό των σχολικών μονάδων. Τα νηπιαγωγεία της Περιφέρειας μειώθηκαν από 168 σε 163, δηλαδή κατά πέντε μονάδες ή περίπου 3%. Στα δημοτικά σχολεία, ο αριθμός υποχώρησε από 147 σε 145, με δύο σχολικές μονάδες λιγότερες.
Συνολικά, τα νηπιαγωγεία και τα δημοτικά σχολεία της Δυτικής Μακεδονίας περιορίστηκαν από 315 σε 308 μέσα σε ένα σχολικό έτος.
Η μείωση των σχολικών μονάδων αποτελεί μια ακόμη ένδειξη των αλλαγών που συντελούνται στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση της περιοχής. Η διατήρηση της πρόσβασης των παιδιών στο σχολείο, ιδιαίτερα σε μικρότερους οικισμούς, παραμένει σημαντικό ζήτημα για τις τοπικές κοινωνίες.
Περισσότεροι εκπαιδευτικοί στα δημοτικά, λιγότεροι στα νηπιαγωγεία
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέλιξη του διδακτικού προσωπικού, η οποία δεν ακολουθεί ενιαία πορεία στις δύο βαθμίδες.
Στα δημοτικά σχολεία, οι εκπαιδευτικοί αυξήθηκαν από 2.051 σε 2.064, παρά τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού. Αντίθετα, στα νηπιαγωγεία το διδακτικό προσωπικό υποχώρησε από 527 σε 525 άτομα.
Η αύξηση στα δημοτικά δεν σημαίνει από μόνη της ότι έχουν καλυφθεί όλες οι εκπαιδευτικές ανάγκες, όπως και η μείωση στα νηπιαγωγεία δεν αρκεί για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με την επάρκεια των εκπαιδευτικών. Αποτυπώνει, ωστόσο, ότι η εξέλιξη του μαθητικού πληθυσμού και η στελέχωση των σχολείων δεν κινούνται πάντοτε παράλληλα.
Μειώθηκαν κατά 6,2% οι απόφοιτοι των δημοτικών
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σαφής όταν εξετάζεται ο αριθμός των παιδιών που ολοκλήρωσαν την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Το σχολικό έτος 2024-2025 αποφοίτησαν από τα δημοτικά σχολεία της Δυτικής Μακεδονίας 2.079 μαθητές, έναντι 2.217 την προηγούμενη χρονιά.
Η μείωση ανέρχεται σε 138 αποφοίτους ή 6,2%, ποσοστό υψηλότερο από την αντίστοιχη πανελλαδική υποχώρηση, η οποία διαμορφώθηκε στο 5,1%.
Πρόκειται για διαφορετικό δείκτη από τη μεταβολή του συνολικού αριθμού των εγγεγραμμένων μαθητών. Στην περίπτωση των αποφοίτων, η σύγκριση αφορά τα παιδιά που ολοκλήρωσαν την έκτη τάξη και όχι το σύνολο όσων φοιτούν στα δημοτικά σχολεία.
Μια εξέλιξη με ευρύτερες προεκτάσεις
Η μείωση κατά 530 μαθητές σε νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία μέσα σε έναν χρόνο αναδεικνύει μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη Δυτική Μακεδονία. Η συρρίκνωση του μαθητικού πληθυσμού επηρεάζει τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό, τη λειτουργία των σχολικών μονάδων και τον προγραμματισμό των αναγκών σε εκπαιδευτικό προσωπικό και υποδομές.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δεν αρκούν από μόνα τους για να εξηγήσουν όλες τις αιτίες της μείωσης. Αποτυπώνουν, όμως, με σαφήνεια την κατεύθυνση της μεταβολής: λιγότερα παιδιά στις μικρότερες ηλικίες, λιγότεροι μαθητές στα δημοτικά και λιγότερες σχολικές μονάδες.
