Αστρονομικό Πάρκο Γρεβενών: Ξεκινά το μεγάλο έργο του Όρλιακα

Στη δημοπράτηση οι κτιριακές υποδομές και οι διαμορφώσεις του χώρου – Στα 13,85 εκατ. ευρώ ο συνολικός προϋπολογισμός

Η δημοπράτηση του πρώτου μεγάλου τμήματος του Εκπαιδευτικού Αστρονομικού Πάρκου Όρλιακα σηματοδοτεί την είσοδο ενός έργου που για χρόνια βρισκόταν κυρίως στο επίπεδο του σχεδιασμού, πλέον σε φάση υλοποίησης. Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας προχώρησε στην ανάρτηση του σχετικού διαγωνισμού στο Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων, ανοίγοντας ουσιαστικά τη διαδικασία για την κατασκευή των εγκαταστάσεων του πάρκου στα Γρεβενά.

Ο διαγωνισμός αφορά την «Κατασκευή κτιριακών υποδομών και διαμορφώσεων περιβάλλοντος χώρου» του Εκπαιδευτικού Αστρονομικού Πάρκου Όρλιακα, με προϋπολογισμό 7,1 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για το κατασκευαστικό σκέλος μιας συνολικής επένδυσης που φτάνει τα 13,85 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους, μέσω του Προγράμματος «Δυτική Μακεδονία» του ΕΣΠΑ 2021-2027 και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τα Γρεβενά, καθώς το Αστρονομικό Πάρκο δεν σχεδιάζεται ως μια ακόμη τουριστική εγκατάσταση στην περιοχή, αλλά ως ένας οργανωμένος χώρος εκπαίδευσης, έρευνας και παρατήρησης του ουρανού. Η επιλογή του Όρλιακα συνδέεται με το υψόμετρο, περίπου στα 1.500 μέτρα, αλλά και με τις συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή και μπορούν να ευνοήσουν την αστρονομική παρατήρηση.

Το έργο προβλέπει ένα σύνολο εγκαταστάσεων που φιλοδοξούν να δώσουν στο πάρκο πολλαπλό χαρακτήρα. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται εκπαιδευτικό κέντρο, όπου θα υπάρχει τηλεσκόπιο, αμφιθέατρο και εργαστήρια, ενώ ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνει το κτίριο του μεγάλου τηλεσκοπίου και το αντίστοιχο παρατηρητήριο.

Παράλληλα, προβλέπεται η κατασκευή πολυλειτουργικού κτιρίου, στο οποίο θα στεγαστούν μεταξύ άλλων μουσείο, αίθουσες διδασκαλίας και χώροι υποδοχής. Οι υποδομές συμπληρώνονται από χώρους για ερευνητές και προσωπικό, καθώς και από ειδικά διαμορφωμένο παρατηρητήριο για την παρατήρηση του ουρανού.

Το σχέδιο δεν περιορίζεται, επομένως, σε ένα κτίριο με ένα τηλεσκόπιο. Περιλαμβάνει μια ολοκληρωμένη εγκατάσταση με εκπαιδευτικές και ερευνητικές χρήσεις, χώρους φιλοξενίας και υποστήριξης, αλλά και υπαίθριες διαμορφώσεις. Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί ένας χώρος που θα μπορεί να λειτουργεί όλο τον χρόνο και να απευθύνεται τόσο στην εκπαιδευτική κοινότητα και την επιστημονική έρευνα όσο και σε επισκέπτες.

Η δημοπράτηση των κτιριακών υποδομών αποτελεί, ωστόσο, μόνο το ένα μέρος της συνολικής διαδικασίας. Παράλληλα προετοιμάζεται ξεχωριστή προμήθεια για τον εξειδικευμένο ηλεκτρονικό εξοπλισμό που απαιτείται για τη λειτουργία του πάρκου. Σε αυτόν περιλαμβάνονται τηλεσκόπια εκπαιδευτικής και ερευνητικής χρήσης, αλλά και συστήματα ηλεκτρονικής διαχείρισης και αυτοματισμού των εγκαταστάσεων.

Με αυτόν τον τρόπο, το συνολικό έργο αποκτά δύο βασικούς άξονες: από τη μία πλευρά την κατασκευή των εγκαταστάσεων και από την άλλη τον εξοπλισμό που θα τις καταστήσει λειτουργικές. Η συνολική χρηματοδότηση των 13,85 εκατ. ευρώ αποτυπώνει και το μέγεθος της παρέμβασης που σχεδιάζεται στον Όρλιακα.

Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ολοκλήρωση του έργου έως το 2029. Μέχρι τότε θα πρέπει να έχουν προχωρήσει όχι μόνο οι κατασκευές, αλλά και η προμήθεια και εγκατάσταση του εξοπλισμού, ώστε το πάρκο να μπορεί να περάσει από τη φάση της κατασκευής στη φάση της λειτουργίας.

Για τα Γρεβενά, το ενδιαφέρον βρίσκεται πλέον στο επόμενο στάδιο. Η δημοπράτηση μεταφέρει το έργο από τα σχέδια και τις εξαγγελίες στο πεδίο των συμβάσεων και των εργοταξίων. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η ολοκλήρωση του διαγωνισμού, η ανάδειξη αναδόχου και η έναρξη των εργασιών.

Το Αστρονομικό Πάρκο Όρλιακα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα εκπαιδευτικών και ερευνητικών υποδομών που έχουν σχεδιαστεί στην περιοχή και η πορεία του τα επόμενα χρόνια θα δείξει αν η επένδυση θα αποκτήσει την αναμενόμενη δυναμική για την τοπική οικονομία, την εκπαίδευση και την επιστημονική δραστηριότητα.

Το βασικό, πάντως, είναι ότι πλέον υπάρχει συγκεκριμένος διαγωνισμός για την κατασκευή των εγκαταστάσεων. Με προϋπολογισμό 7,1 εκατ. ευρώ για το πρώτο κατασκευαστικό σκέλος και συνολικό προϋπολογισμό 13,85 εκατ. ευρώ, το έργο του Όρλιακα περνά σε μια διαφορετική φάση, με το 2029 να αποτελεί τον ορίζοντα για την ολοκλήρωση μιας υποδομής που σχεδιάστηκε να δώσει στα Γρεβενά έναν νέο ρόλο στον χώρο της αστρονομικής εκπαίδευσης και παρατήρησης.