Δυτική Μακεδονία: Νέος ψηφιακός σχεδιασμός έως το 2030
Παράταση έως τις 10 Οκτωβρίου στη δημόσια διαβούλευση – 174 ψηφιακές υπηρεσίες, τεχνητή νοημοσύνη και νέες υποδομές στο σχέδιο της Περιφέρειας
Νέες ψηφιακές υπηρεσίες, τεχνητή νοημοσύνη, υποδομές δεδομένων και εφαρμογές για πολίτες και επιχειρήσεις περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό της Περιφέρειας
Έναν ακόμη μήνα, έως τις 10 Οκτωβρίου, παρατείνεται η δημόσια διαβούλευση για το Στρατηγικό Σχέδιο Ψηφιακού Μετασχηματισμού της Δυτικής Μακεδονίας, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει τον βασικό ψηφιακό οδικό χάρτη της περιοχής έως το 2030.
Η αρχική προθεσμία ολοκλήρωσης της διαβούλευσης ήταν η 10η Σεπτεμβρίου, ωστόσο η Περιφέρεια αποφάσισε να δώσει περισσότερο χρόνο σε πολίτες, επιχειρήσεις, δήμους, κοινωνικούς και ερευνητικούς φορείς να καταθέσουν τις προτάσεις και τις παρατηρήσεις τους. Σύμφωνα με τον αντιπεριφερειάρχη Διαφάνειας, Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Ψηφιακού Μετασχηματισμού Αναστάσιο Ραφαηλίδη, η παράταση συνδέεται με τη θερινή περίοδο, αλλά και με το αυξημένο ενδιαφέρον που καταγράφηκε τις τελευταίες ημέρες.
Μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, οι προτάσεις θα αξιολογηθούν και θα ακολουθήσει η οριστικοποίηση των βασικών αξόνων και η ιεράρχηση των έργων. Το σχέδιο δεν αφορά μόνο τις υπηρεσίες της Περιφέρειας, αλλά συνολικά τη Δυτική Μακεδονία, με δυνατότητα συμμετοχής των δήμων, του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, ερευνητικών οργανισμών, επιχειρήσεων και άλλων φορέων.
Στόχος είναι η περιοχή να αποκτήσει ένα οργανωμένο πλαίσιο για την ψηφιακή της μετάβαση, με ορίζοντα το 2030. Στους βασικούς άξονες περιλαμβάνονται η μείωση της γραφειοκρατίας, η ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, τα ανοικτά δεδομένα, η ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών, η συνδεσιμότητα και η ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων.
Για τον πολίτη, ο σχεδιασμός συνδέεται κυρίως με την προσπάθεια να μειωθούν οι μετακινήσεις και ο χρόνος που απαιτείται για συναλλαγές με τη δημόσια διοίκηση. Για τις επιχειρήσεις, ζητούμενο είναι να περιοριστεί το διοικητικό κόστος, να επιταχυνθούν οι συναλλαγές με τις δημόσιες υπηρεσίες και να υπάρξει μεγαλύτερη πρόσβαση σε ψηφιακά εργαλεία και δεδομένα.
Ένα μέρος αυτής της προσπάθειας έχει ήδη περάσει από τον σχεδιασμό στην πράξη. Η Περιφέρεια έχει ενεργοποιήσει 174 ψηφιακές υπηρεσίες μέσω της Πλατφόρμας Ηλεκτρονικής Υποβολής Αιτημάτων. Οι υπηρεσίες αφορούν και τις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες, δηλαδή Γρεβενά, Καστοριά, Κοζάνη και Φλώρινα. Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις μπορούν να υποβάλλουν ηλεκτρονικά τα αιτήματά τους, με ταυτοποίηση μέσω Taxisnet, και να παρακολουθούν την πορεία τους χωρίς να χρειάζεται σε κάθε περίπτωση να επισκέπτονται τις υπηρεσίες.
Η επέκταση των ψηφιακών υπηρεσιών αποκτά ιδιαίτερη σημασία για μια Περιφέρεια με μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των οικισμών και των διοικητικών κέντρων. Η δυνατότητα ηλεκτρονικής διεκπεραίωσης υποθέσεων μπορεί να περιορίσει τις μετακινήσεις και να κάνει ευκολότερη την πρόσβαση των πολιτών στη δημόσια διοίκηση.
Στο νέο σχέδιο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η δημιουργία Περιφερειακού Data Hub, το Ψηφιακό Δίδυμο της Δυτικής Μακεδονίας, ψηφιακή πλατφόρμα διαχείρισης ενέργειας, Παρατηρητήριο Απασχόλησης και Δεξιοτήτων, εφαρμογές έξυπνου τουρισμού, ψηφιακά εργαλεία Πολιτικής Προστασίας και Περιφερειακό Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης και GovTech.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση για το Ψηφιακό Δίδυμο της Περιφέρειας. Πρόκειται για μια ψηφιακή αναπαράσταση της περιοχής, στην οποία θα μπορούν να συνδυάζονται γεωχωρικά, διοικητικά και άλλα δεδομένα. Στόχος είναι να χρησιμοποιείται ως εργαλείο για τον σχεδιασμό έργων και τη λήψη αποφάσεων.
Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά νέα στοιχεία της λειτουργίας των υπηρεσιών. Ήδη εξετάζονται εφαρμογές με AI agents για εσωτερική χρήση, ώστε οι υπάλληλοι να μπορούν να αναζητούν ταχύτερα έγγραφα και πληροφορίες, αλλά και chatbots που θα μπορούν να απαντούν σε ερωτήματα πολιτών.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης σημαντικές ψηφιακές υποδομές στην Κοζάνη. Μεταξύ αυτών βρίσκεται η ανάπτυξη του AI Factory στη Δυτική Μακεδονία, στο πλαίσιο του εθνικού AI Factory «Pharos», καθώς και το Πράσινο Data Center του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Σύμφωνα με τον κ. Ραφαηλίδη, τα δύο έργα μαζί αντιστοιχούν σε επενδύσεις της τάξης των 43 εκατ. ευρώ.
Οι υποδομές αυτές συνδέονται με την προσπάθεια να δημιουργηθεί στην περιοχή ισχυρότερη υπολογιστική και τεχνολογική βάση, με εφαρμογές που θα μπορούν να αφορούν την ενέργεια, την αγροδιατροφή, την έρευνα και την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών.
Ξεχωριστή θέση στον σχεδιασμό έχουν και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η Περιφέρεια συνεργάζεται με τον κόμβο ψηφιακής καινοτομίας SYNERGiNN, ενώ στο σχέδιο προβλέπεται και Ψηφιακό Ενιαίο Σημείο Εξυπηρέτησης Επιχειρήσεων. Η κατεύθυνση αυτή έχει στόχο να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες και να περιορίσουν τον χρόνο και το κόστος των συναλλαγών τους με το Δημόσιο.
Για να προχωρήσουν όμως οι προτεινόμενες παρεμβάσεις απαιτούνται και οι αντίστοιχοι πόροι. Στο σχέδιο καταγράφονται διαφορετικές πιθανές πηγές χρηματοδότησης, μεταξύ των οποίων το Περιφερειακό Πρόγραμμα «Δυτική Μακεδονία» 2021–2027, το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, το Ταμείο Ανάκαμψης, το Horizon Europe και το CEF Digital.
Η τελική λίστα των έργων και η σειρά προτεραιότητάς τους δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Αυτό θα γίνει μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης και την αξιολόγηση των προτάσεων που θα κατατεθούν έως τις 10 Οκτωβρίου.
Το ζητούμενο για τη Δυτική Μακεδονία είναι πλέον το σχέδιο να μην παραμείνει μόνο σε επίπεδο στρατηγικών κατευθύνσεων. Η ύπαρξη συγκεκριμένων προτάσεων, ώριμων έργων και χρηματοδοτικών εργαλείων μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την επόμενη φάση, όπου ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα πρέπει να αποτυπωθεί στην καθημερινότητα των πολιτών, στη λειτουργία των επιχειρήσεων και στις υπηρεσίες της περιοχής.
