Σχολική τσάντα: Πόσο βάρος πρέπει να σηκώνουν οι μαθητές

Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, η σχολική τσάντα, η πολύωρη καθιστική θέση και η περιορισμένη κίνηση επανέρχονται στο προσκήνιο, καθώς αποτελούν καθημερινές συνήθειες που μπορεί να επιβαρύνουν το μυοσκελετικό σύστημα των παιδιών. Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών απευθύνει συστάσεις σε γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικούς, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη και όχι στην υπερβολική ανησυχία.

Βασικός κανόνας είναι το βάρος της τσάντας να παραμένει όσο το δυνατόν χαμηλότερο. Ως πρακτικός οδηγός αναφέρεται ότι καλό είναι να μην ξεπερνά περίπου το 10% έως 15% του σωματικού βάρους του παιδιού. Αυτό σημαίνει ότι πριν από κάθε σχολική ημέρα χρειάζεται ένας γρήγορος έλεγχος. Βιβλία, τετράδια και αντικείμενα που δεν είναι απαραίτητα για τα συγκεκριμένα μαθήματα μπορούν να αφαιρούνται.

Όταν απαιτείται μεταφορά μεγαλύτερου βάρους και η διαδρομή το επιτρέπει, η τσάντα με ρόδες μπορεί να αποτελέσει πρακτική επιλογή. Αν χρησιμοποιείται σακίδιο πλάτης, θα πρέπει να φοριέται και στους δύο ώμους, να εφαρμόζει κοντά στην πλάτη και να μην κρέμεται χαμηλά. Τα βαρύτερα αντικείμενα είναι προτιμότερο να τοποθετούνται στο τμήμα της τσάντας που βρίσκεται πιο κοντά στην πλάτη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος με τον οποίο κάθονται τα παιδιά. Δεν υπάρχει μία «τέλεια» στάση που πρέπει να διατηρούν για ώρες. Η καρέκλα και το θρανίο πρέπει να επιτρέπουν μια άνετη θέση, με στήριξη της πλάτης και σταθερό πάτημα των ποδιών. Ακόμη σημαντικότερο είναι να αποφεύγεται η παρατεταμένη ακινησία.

Η ίδια αρχή ισχύει και στο σπίτι. Κατά τη διάρκεια του διαβάσματος χρειάζονται συχνά μικρά διαλείμματα, ώστε το παιδί να σηκώνεται, να περπατά και να αλλάζει θέση. Αντίστοιχη προσοχή χρειάζεται και στη χρήση κινητού, tablet και υπολογιστή, ώστε να μην παραμένει για μεγάλο διάστημα με τον αυχένα σκυμμένο.

Το διάλειμμα στο σχολείο είναι επίσης ευκαιρία για κίνηση και όχι για ακόμη περισσότερη καθιστική δραστηριότητα. Η καθημερινή φυσική δραστηριότητα αποτελεί βασικό μέρος της πρόληψης, με τις διεθνείς συστάσεις να κάνουν λόγο για τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης δραστηριότητας την ημέρα για παιδιά και εφήβους.

Οι ειδικοί επισημαίνουν παράλληλα ότι η βαριά τσάντα δεν προκαλεί σκολίωση. Μπορεί όμως να συνδέεται με ενοχλήσεις ή πόνους όταν το φορτίο είναι υπερβολικό ή η τσάντα χρησιμοποιείται λανθασμένα. Εάν ένα παιδί αναφέρει επίμονο ή επαναλαμβανόμενο πόνο στην πλάτη, τον αυχένα ή τους ώμους, χρειάζεται αξιολόγηση από τον κατάλληλο επαγγελματία υγείας.

Το βασικό μήνυμα για τη νέα σχολική χρονιά είναι απλό: λιγότερο βάρος, σωστή εργονομία και περισσότερη κίνηση.