Στο «κόκκινο» η επάρκεια των ΧΥΤΑ – Μόλις ένας στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας

Νέα δεδομένα δημιουργεί για τη διαχείριση των απορριμμάτων η χρηματοδοτική πρόσκληση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας προς τους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, καθώς το ζήτημα της χωρητικότητας των χώρων ταφής επανέρχεται με έντονο τρόπο στο προσκήνιο. Η Πολιτεία διαθέτει αρχικά 20 εκατ. ευρώ για την επέκταση υφιστάμενων χώρων ή τη δημιουργία νέων, με το ποσό να μπορεί να αυξηθεί ανάλογα με το ενδιαφέρον και τις ανάγκες που θα καταγραφούν.

Για τη Δυτική Μακεδονία το θέμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία στην Περιφέρεια λειτουργεί μόλις ένας ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ. Πρόκειται για έναν αριθμό που κατατάσσει την περιοχή στις Περιφέρειες με τις λιγότερες διαθέσιμες υποδομές αυτού του τύπου σε ολόκληρη τη χώρα. Την ίδια στιγμή, η ταφή εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό μέρος του τρόπου με τον οποίο διαχειρίζεται η Ελλάδα τα αστικά απορρίμματα.

Η εικόνα αυτή δεν σημαίνει ότι ο μοναδικός χώρος της Δυτικής Μακεδονίας βρίσκεται ήδη σε κατάσταση κορεσμού. Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη να υπάρχει έγκαιρος σχεδιασμός για την επάρκεια των υποδομών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα επιχειρεί να περάσει σε πιο ολοκληρωμένα μοντέλα διαχείρισης των απορριμμάτων.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος συνδέει τη νέα χρηματοδότηση ακριβώς με αυτή την ανάγκη. Στόχος είναι να δημιουργηθεί η απαραίτητη χωρητικότητα ώστε οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις να μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν μέχρι να ολοκληρωθούν τα μεγαλύτερα έργα ολοκληρωμένης διαχείρισης που έχουν σχεδιαστεί σε περιφερειακό επίπεδο.

Η πρόσκληση, πάντως, δεν αποτελεί μια γενική χρηματοδότηση για οποιαδήποτε ανάγκη προκύψει στη διαχείριση των απορριμμάτων. Οι ΦΟΔΣΑ που θα διεκδικήσουν πόρους θα πρέπει να διαθέτουν ήδη έτοιμες μελέτες, καθώς δεν χρηματοδοτείται η εκπόνησή τους. Παράλληλα, οι προτεινόμενες παρεμβάσεις πρέπει να είναι συμβατές με τον εθνικό και τον περιφερειακό σχεδιασμό για τα απορρίμματα.

Στο χρηματοδοτικό αντικείμενο μπορούν να ενταχθούν η αγορά εκτάσεων, η κατασκευή ΧΥΤΥ και ο αναγκαίος εξοπλισμός για τη λειτουργία τους. Αντίθετα, δεν προβλέπεται χρηματοδότηση για εξοπλισμό μεταβατικών λύσεων, όπως οι δεματοποιητές, ούτε για γενικότερο εξοπλισμό διαχείρισης απορριμμάτων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι η χρηματοδότηση αφορά συνολικά τη χώρα. Σήμερα στις 13 Περιφέρειες λειτουργούν συνολικά 95 ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ, με μεγάλες διαφοροποιήσεις από περιοχή σε περιοχή. Το Νότιο Αιγαίο διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό, λόγω της νησιωτικότητας, ενώ ακολουθούν άλλες Περιφέρειες με σημαντικά περισσότερες υποδομές από τη Δυτική Μακεδονία.

Στην Κεντρική Μακεδονία λειτουργούν 12 χώροι, ενώ από οκτώ διαθέτουν η Δυτική Ελλάδα, η Στερεά Ελλάδα και η Κρήτη. Στον αντίποδα, η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται με έναν μόνο χώρο, γεγονός που καθιστά κάθε συζήτηση για την επάρκεια των υποδομών ιδιαίτερα σημαντική για την περιοχή.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί εάν η Δυτική Μακεδονία θα αξιοποιήσει τη νέα χρηματοδοτική δυνατότητα και, κυρίως, εάν υπάρχουν ώριμες μελέτες και σχεδιασμός που μπορούν να οδηγήσουν σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Για μια Περιφέρεια που διαθέτει περιορισμένο αριθμό χώρων ταφής, το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη σημερινή διαχείριση των απορριμμάτων, αλλά και το κατά πόσο υπάρχουν εγκαίρως οι υποδομές που θα χρειαστούν τα επόμενα χρόνια.