Αγρότες Γρεβενών: Κρίσιμη σύσκεψη με φόντο νέες κινητοποιήσεις

Την Παρασκευή 28 Αυγούστου στο Δημαρχείο Γρεβενών η συνάντηση των αγροτών για τα προβλήματα του κλάδου

Σε κρίσιμο σημείο βρίσκεται ο πρωτογενής τομέας στα Γρεβενά, καθώς οι παραγωγοί καλούνται να αντιμετωπίσουν μια σειρά από προβλήματα που επηρεάζουν πλέον άμεσα το εισόδημα και τις αποφάσεις τους για τη νέα καλλιεργητική περίοδο. Το αυξημένο κόστος, οι χαμηλές τιμές των προϊόντων, οι εκκρεμότητες στις ενισχύσεις και οι ζημιές που καταγράφηκαν στις καλλιέργειες δημιουργούν ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Αγροτικός Σύλλογος Γρεβενών συγκαλεί την Παρασκευή 28 Αυγούστου σύσκεψη αγροτών, κτηνοτρόφων και μελισσοκόμων. Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στις 11:30 το πρωί στην αίθουσα του Δημαρχείου Γρεβενών και αναμένεται να αποτελέσει αφετηρία για τη συζήτηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο αγροτικός κόσμος της περιοχής, αλλά και για τον καθορισμό των επόμενων κινήσεων.

Η σύσκεψη πραγματοποιείται σε συντονισμό με την Πανελλαδική Επιτροπή Μπλόκων, με τους παραγωγούς των Γρεβενών να εξετάζουν παράλληλα τη συμμετοχή τους στις επόμενες πανελλαδικές αγροτικές κινητοποιήσεις.

Στο επίκεντρο οι ενισχύσεις

Ένα από τα ζητήματα που προκαλούν έντονο προβληματισμό είναι η πορεία των δηλώσεων και των πληρωμών. Οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με εκκρεμότητες που αφορούν το ΟΣΔΕ και το myAGRO, ενώ παραμένουν, σύμφωνα με τον Αγροτικό Σύλλογο, ζητήματα σχετικά με ενισχύσεις προηγούμενων περιόδων.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιούνται οι έλεγχοι μέσω monitoring. Όπως υποστηρίζουν οι αγρότες, σε ορισμένες περιπτώσεις οι παραγωγοί ενημερώνονται για προβλήματα στις καλλιέργειές τους όταν πλέον δεν υπάρχει η δυνατότητα να παρέμβουν και να αποδείξουν την πραγματική κατάσταση που επικρατούσε στο χωράφι.

Το θέμα αποκτά μεγαλύτερη σημασία για τα Γρεβενά, όπου υπάρχουν πολλές μικρές και διάσπαρτες καλλιεργούμενες εκτάσεις, αλλά και περιοχές στις οποίες η πρόσβαση δεν είναι πάντα εύκολη. Οι αγρότες ζητούν ένα σύστημα ελέγχων που να τους επιτρέπει να γνωρίζουν έγκαιρα τυχόν προβλήματα, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να τα διορθώνουν πριν προκύψουν απώλειες στις ενισχύσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι συζητήσεις που έχουν ανοίξει μετά τις αποκαλύψεις γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι αγροτικοί φορείς ζητούν να ελεγχθούν οι περιπτώσεις παράνομων πληρωμών, χωρίς όμως το κόστος των ελέγχων και των διορθώσεων να μετακυλιστεί στους παραγωγούς που έχουν τηρήσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Το κόστος πιέζει τις καλλιέργειες

Το μεγαλύτερο, ωστόσο, πρόβλημα για την καθημερινότητα των παραγωγών παραμένει η σχέση κόστους και τιμών.

Στα Γρεβενά, όπου σημαντικό μέρος της αγροτικής δραστηριότητας συνδέεται με την καλλιέργεια σιτηρών και τριφυλλιού, οι παραγωγοί βλέπουν τα έξοδά τους να αυξάνονται, την ώρα που οι τιμές πώλησης δεν αφήνουν τα αναμενόμενα περιθώρια.

Το σιτάρι αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οι τιμές παραγωγού που αναφέρονται σήμερα κινούνται σε επίπεδα τα οποία, σύμφωνα με τους αγρότες, δυσκολεύουν την κάλυψη των εξόδων μιας καλλιεργητικής περιόδου. Στην εξίσωση προστίθενται τα καύσιμα, τα εφόδια, τα λιπάσματα, τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, τα ανταλλακτικά και το κόστος λειτουργίας των γεωργικών μηχανημάτων.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη όταν μια χρονιά συνοδεύεται από μειωμένες αποδόσεις. Οι καιρικές συνθήκες επηρέασαν φέτος την παραγωγή σε αρκετές καλλιέργειες, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τα έσοδα των παραγωγών.

Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ένα βασικό ερώτημα για την επόμενη περίοδο: ποια καλλιέργεια μπορεί πλέον να εξασφαλίσει ένα στοιχειώδες εισόδημα;

Δεν είναι τυχαίο ότι από την πλευρά του Αγροτικού Συλλόγου εκφράζεται έντονος προβληματισμός ακόμη και για το τι θα επιλέξουν οι παραγωγοί να καλλιεργήσουν. Σε αρκετές περιπτώσεις, η επιλογή δεν γίνεται πλέον με βάση την απόδοση μιας καλλιέργειας, αλλά με βάση το ποια θα δημιουργήσει τη μικρότερη ζημιά.

Ανησυχία και για τις εναλλακτικές καλλιέργειες

Οι δυσκολίες δεν περιορίζονται στα σιτηρά. Καλλιέργειες που τα προηγούμενα χρόνια παρουσιάστηκαν ως εναλλακτικές επιλογές δεν φαίνεται να προσφέρουν σήμερα την ασφάλεια που αναζητούν οι παραγωγοί.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των αρωματικών φυτών, όπου το κόστος επεξεργασίας και απόσταξης έχει αυξηθεί σημαντικά. Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται και στη φακή, με τους παραγωγούς να υποστηρίζουν ότι η σημερινή τιμή δεν ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος παραγωγής.

Όταν η παραγωγή ενός προϊόντος κοστίζει περισσότερο από την τελική του αξία, η καλλιέργεια γίνεται οικονομικά ασύμφορη. Και αυτό, όπως επισημαίνουν οι αγρότες, δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο που μπορεί να οδηγήσει σταδιακά σε εγκατάλειψη εκτάσεων.

Ζημιές από ακρίδες και προβλήματα στην κτηνοτροφία

Στα ζητήματα που θα συζητηθούν στη σύσκεψη περιλαμβάνονται και οι ζημιές που προκλήθηκαν από τις ακρίδες σε αγροτικές εκτάσεις των Γρεβενών. Το πρόβλημα ήταν ιδιαίτερα έντονο σε περιοχές όπου καλλιεργείται τριφύλλι, με τους παραγωγούς να ζητούν οικονομική αποζημίωση μέσω de minimis.

Παράλληλα, οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται αντιμέτωποι με τις συνέπειες των περιορισμών που έχουν επιβληθεί εξαιτίας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Παρότι στα Γρεβενά δεν έχουν καταγραφεί, σύμφωνα με τον Αγροτικό Σύλλογο, κρούσματα της νόσου, οι περιορισμοί στις μετακινήσεις επηρεάζουν τη διακίνηση ζωοτροφών και δημιουργούν προβλήματα στην αγορά.

Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης ζητήματα που αφορούν την πρόληψη, την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και τον εμβολιασμό, με τους κτηνοτρόφους να ζητούν αποτελεσματικότερο σχεδιασμό απέναντι στους κινδύνους που απειλούν την παραγωγή.

Οι υποδομές που χρειάζονται οι παραγωγοί

Ένα ακόμη θέμα που αφορά άμεσα την αγροτική παραγωγή είναι η άρδευση. Οι περιορισμένες δυνατότητες σε αρκετές περιοχές των Γρεβενών αποτελούν διαχρονικό πρόβλημα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ανάγκη για νερό γίνεται ολοένα μεγαλύτερη.

Οι αγρότες ζητούν την προώθηση νέων αρδευτικών έργων, αλλά και παρεμβάσεις στις υφιστάμενες υποδομές. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και η αξιοποίηση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των αρδευτικών συστημάτων.

Το μεγάλο στοίχημα της παραμονής στην ύπαιθρο

Πίσω από όλα τα παραπάνω βρίσκεται ένα πρόβλημα που ξεπερνά τα όρια της αγροτικής οικονομίας: η σταδιακή αποδυνάμωση της υπαίθρου.

Η δυσκολία εξασφάλισης εισοδήματος από την αγροτική δραστηριότητα λειτουργεί αποτρεπτικά για τους νέους που θα μπορούσαν να παραμείνουν στον τόπο τους και να ασχοληθούν με τη γεωργία ή την κτηνοτροφία. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία παραγωγοί δυσκολεύονται να βρουν ανθρώπους που θα συνεχίσουν τις εκμεταλλεύσεις τους, ενώ η συρρίκνωση του πληθυσμού στα χωριά των Γρεβενών κάνει ακόμη πιο έντονο το πρόβλημα.

Για τους αγρότες, επομένως, το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσα θα πληρωθούν ή πόσο θα κοστίσει η επόμενη καλλιεργητική περίοδος. Είναι αν θα υπάρχουν στο μέλλον άνθρωποι που θα συνεχίσουν να καλλιεργούν τη γη.

Στη σύσκεψη της Παρασκευής οι αποφάσεις

Η σύσκεψη της 28ης Αυγούστου αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία για τον αγροτικό κόσμο των Γρεβενών. Εκεί αναμένεται να καταγραφούν τα προβλήματα που παραμένουν ανοιχτά, να τεθούν αιτήματα προς την πολιτεία και να συζητηθεί ο τρόπος με τον οποίο θα κινηθούν οι παραγωγοί το επόμενο διάστημα.

Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να συζητηθεί και η συμμετοχή των Γρεβενιωτών στο αγροτικό συλλαλητήριο που έχει προγραμματιστεί για τις 5 Σεπτεμβρίου στη Θεσσαλονίκη, με αφορμή τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Το μήνυμα που εκπέμπεται από τον αγροτικό κόσμο της περιοχής είναι ότι τα προβλήματα έχουν πλέον συσσωρευτεί και οι αποφάσεις για την επόμενη περίοδο δεν μπορούν να περιμένουν. Για τους παραγωγούς των Γρεβενών, η νέα καλλιεργητική χρονιά δεν ξεκινά μόνο με το ερώτημα τι θα σπείρουν, αλλά κυρίως με το αν η παραγωγή θα μπορεί να τους εξασφαλίσει ένα βιώσιμο εισόδημα.