Δυτική Μακεδονία: Δημοτικά τέλη “ανταγωνίζονται” τον ΕΝΦΙΑ – Οκτώ δήμοι της Δυτικής Μακεδονίας επιβαρύνουν τα νοικοκυριά με δημοτικά τέλη υψηλότερα ή ίσα με τον ΕΝΦΙΑ

Η συζήτηση για τη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα περιστρέφεται διαχρονικά γύρω από τον ΕΝΦΙΑ. Ωστόσο, τα στοιχεία για το 2026 αποκαλύπτουν μια λιγότερο προβεβλημένη αλλά εξίσου επιβαρυντική πραγματικότητα: σε 85 από τους 332 δήμους της χώρας, οι συνολικές ετήσιες χρεώσεις στους λογαριασμούς ρεύματος για Δημοτικά Τέλη (ΔΤ), Δημοτικό Φόρο (ΔΦ) και Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) είναι εφάμιλλες ή και υψηλότερες από τον μέσο ΕΝΦΙΑ που πληρώνουν τα νοικοκυριά.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική αν αναλογιστεί κανείς ότι σε 10 δήμους η μέση ετήσια επιβάρυνση ξεπερνά τον ΕΝΦΙΑ κατά 10% έως 33%, ενώ σε άλλους 17 η διαφορά κυμαίνεται από 1% έως 9%. Αντίστροφα, υπάρχουν και δήμοι όπου ο ΕΝΦΙΑ παραμένει υψηλότερος, όμως οι αποκλίσεις παραμένουν μικρές, γεγονός που αναδεικνύει μια γενικευμένη τάση σύγκλισης των δύο επιβαρύνσεων.

Η Δυτική Μακεδονία στο επίκεντρο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Δυτική Μακεδονία, καθώς οκτώ δήμοι της Περιφέρειας συγκαταλέγονται στους 85 όπου οι δημοτικές χρεώσεις προσεγγίζουν ή υπερβαίνουν τον ΕΝΦΙΑ. Πρόκειται για τους δήμους Αμυνταίου, Βοΐου, Γρεβενών, Δεσκάτης, Εορδαίας, Καστοριάς, Κοζάνης και Φλώρινας.

Η Περιφέρεια, που δοκιμάζεται τα τελευταία χρόνια από τη μεταλιγνιτική μετάβαση, τη μείωση του πληθυσμού και τη συρρίκνωση της τοπικής οικονομίας, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα επιπλέον βάρος για τα νοικοκυριά της. Σε περιοχές με χαμηλότερες αντικειμενικές αξίες και περιορισμένη αγοραστική δύναμη, ακόμη και διαφορές της τάξης των 20 ή 40 ευρώ ετησίως αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Η περίπτωση του Νομού Γρεβενών

Στον Νομός Γρεβενών, όπου ανήκουν οι δήμοι Γρεβενών και Δεσκάτης, το ζήτημα αποκτά ειδική βαρύτητα. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από γηρασμένο πληθυσμό, χαμηλή οικοδομική δραστηριότητα και περιορισμένες επενδύσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, οι δημοτικές επιβαρύνσεις μέσω των λογαριασμών ρεύματος λειτουργούν ως ένας «σιωπηλός φόρος», ο οποίος συχνά δεν γίνεται αντιληπτός ως συγκρίσιμος με τον ΕΝΦΙΑ, αλλά στην πράξη μπορεί να τον ανταγωνίζεται.

Οι χρεώσεις αυτές περιλαμβάνουν:

• Δημοτικά Τέλη (ΔΤ) για καθαριότητα και φωτισμό.
• Δημοτικό Φόρο (ΔΦ), που επιβάλλεται σε ηλεκτροδοτούμενους χώρους και κυμαίνεται από 0,03 €/τ.μ. έως 0,70 €/τ.μ. πανελλαδικά.
• ΤΑΠ, που υπολογίζεται βάσει αντικειμενικής αξίας και παλαιότητας, με τους περισσότερους δήμους να επιλέγουν τον ανώτατο συντελεστή 0,035%.

Σε εθνικό επίπεδο, ο σταθμισμένος μέσος όρος ΔΦ και ΤΑΠ για το 2026 ανέρχεται στα 34 ευρώ ετησίως ανά νοικοκυριό. Όμως το τελικό ποσό διαφοροποιείται σημαντικά ανά δήμο, ανάλογα με τους συντελεστές που αποφασίζουν τα δημοτικά συμβούλια.

Τεράστιες αποκλίσεις στους συντελεστές

Οι διαφορές είναι εντυπωσιακές. Ο συντελεστής των Δημοτικών Τελών για κατοικίες το 2026 κυμαίνεται από 0,48 €/τ.μ. έως 3,28 €/τ.μ., με πανελλαδικό σταθμισμένο μέσο όρο 1,63 €/τ.μ. Το εύρος αυτό δημιουργεί συνθήκες ανισότητας μεταξύ πολιτών διαφορετικών δήμων – ακόμη και εντός της ίδιας Περιφέρειας.

Για τη Δυτική Μακεδονία, όπου το διαθέσιμο εισόδημα είναι χαμηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο, οι υψηλότεροι συντελεστές μεταφράζονται σε δυσανάλογη επιβάρυνση. Το ζήτημα δεν είναι μόνο λογιστικό· είναι βαθιά κοινωνικό.

Το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης από το 2027

Σύμφωνα με το σχέδιο του νέου «Κώδικα Αυτοδιοίκησης» του Υπουργείου Εσωτερικών, από 1/1/2027 προβλέπεται η ενοποίηση ΔΦ και ΤΑΠ σε ένα νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ), με συντελεστή από 0,08% έως 0,1% επί της αντικειμενικής αξίας. Ο σταθμισμένος μέσος όρος του νέου τέλους αναμένεται να κυμανθεί από 54 έως 68 ευρώ ετησίως, δηλαδή 20 έως 34 ευρώ επιπλέον σε σχέση με το 2026.

Για μια περιοχή όπως ο Νομός Γρεβενών, η αύξηση αυτή μπορεί να εντείνει το αίσθημα οικονομικής ασφυξίας, ειδικά σε νοικοκυριά με χαμηλές συντάξεις ή εποχικά εισοδήματα.

Η πρόταση για πλαφόν

Προκειμένου να περιοριστούν οι κοινωνικές ανισότητες, προτείνεται να θεσπιστεί από το Υπουργείο Εσωτερικών όριο διακύμανσης του συντελεστή των Δημοτικών Τελών από 0,5 €/τ.μ. έως 1,7 €/τ.μ., στα πρότυπα του νέου ΤΤΑ. Μια τέτοια ρύθμιση θα μπορούσε να εξομαλύνει τις ακραίες αποκλίσεις και να διασφαλίσει μεγαλύτερη διαφάνεια.

Το ερώτημα που ανακύπτει είναι σαφές: μπορεί η τοπική αυτοδιοίκηση να στηρίξει τα οικονομικά της χωρίς να μετατρέπεται σε έναν «δεύτερο ΕΝΦΙΑ»; Για τη Δυτική Μακεδονία και ιδιαίτερα για τον Νομό Γρεβενών, η απάντηση δεν είναι απλώς τεχνοκρατική. Είναι ζήτημα κοινωνικής συνοχής και αναπτυξιακής επιβίωσης.

Με πληροφορίες από aftodioikisi.gr