Γρεβενά και Δυτική Μακεδονία: Ανεργία “στα κόκκινα” – Παρά τις διαθέσιμες θέσεις εργασίας, πολλοί αρνούνται να εργαστούν

Η ανεργία στη Δυτική Μακεδονία παραμένει ένα από τα πιο σοβαρά κοινωνικοοικονομικά προβλήματα της περιοχής, βαραίνοντας ιδιαίτερα τα Γρεβενά και την Κοζάνη. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, τα ποσοστά ανεργίας φτάνουν το 16,5 %, σχεδόν διπλάσια από τον εθνικό μέσο όρο που κινείται γύρω στο 8,2 %. Παρά τις δεκάδες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται, κυρίως στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και σε νέες επενδύσεις, πολλοί κάτοικοι φαίνεται να αρνούνται να ενταχθούν στην αγορά εργασίας, απορρίπτοντας προσφερόμενες θέσεις, ακόμη και όταν αυτές είναι κοντά στον τόπο κατοικίας τους ή απαιτούν ελάχιστες προσαρμογές.

Στα Γρεβενά, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Το ποσοστό ανεργίας υπερβαίνει το 16 %, υψηλότερο από τον μέσο όρο της Δυτικής Μακεδονίας και πολύ πάνω από τον εθνικό μέσο όρο. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η κρίση δεν αφορά μόνο την έλλειψη θέσεων εργασίας, αλλά και τη νοοτροπία ενός μέρους του πληθυσμού που φαίνεται να «επιλέγει» την ανεργία. Οι νέοι, αλλά και αρκετοί ενήλικες, απορρίπτουν συχνά θέσεις χαμηλότερης αμοιβής ή θέσεις που απαιτούν μερική μετεγκατάσταση, εκπαίδευση ή αλλαγή επαγγελματικού αντικειμένου. Η άρνηση αυτή υπονομεύει την ίδια την προοπτική ανάπτυξης της περιοχής και εντείνει το αίσθημα κοινωνικής αδικίας.

Η Δυτική Μακεδονία συνολικά βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο. Η απολιγνιτοποίηση και η αναδιάρθρωση του ενεργειακού τομέα έχουν καταργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας σε ορυχεία και θερμοηλεκτρικούς σταθμούς, αφήνοντας πολλούς χωρίς άμεση προοπτική. Παράλληλα, νέα έργα, όπως αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα, προσφέρουν θέσεις εργασίας, αλλά η αποδοχή τους δεν είναι καθολική. Η αδράνεια και η άρνηση ενός τμήματος του πληθυσμού να ενταχθεί στην αγορά εργασίας καθιστούν σαφές ότι η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και κοινωνική.

Επιπλέον, η ανεργία δεν πλήττει μόνο τους ανειδίκευτους εργαζόμενους. Νέοι απόφοιτοι πανεπιστημίων και τεχνικών σχολών συχνά βρίσκονται σε αδιέξοδο, καθώς οι διαθέσιμες θέσεις εργασίας δεν ταιριάζουν με την εξειδίκευσή τους. Πολλοί εγκαταλείπουν την περιοχή για να βρουν δουλειά σε μεγάλες πόλεις ή στο εξωτερικό, δημιουργώντας ένα φαινόμενο «διαρροής εγκεφάλων» που υπονομεύει μακροπρόθεσμα την οικονομική ανάπτυξη. Παράλληλα, οι οικογένειες αντιμετωπίζουν επιπλέον κοινωνικό και οικονομικό βάρος, με τις ευκαιρίες για νέες γενιές να περιορίζονται αισθητά.

Τα προβλήματα της ανεργίας συνδέονται και με την έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων. Παρά τα προγράμματα κατάρτισης και επαγγελματικής εκπαίδευσης που προσφέρουν τοπικές αρχές και φορείς, η προσαρμογή σε νέες τεχνολογίες ή σε θέσεις που απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις παραμένει περιορισμένη. Συχνά, οι εργαζόμενοι δεν διαθέτουν τις δεξιότητες που απαιτούν οι σύγχρονες θέσεις εργασίας στον τομέα της ενέργειας ή σε άλλους αναπτυσσόμενους κλάδους, με αποτέλεσμα οι ευκαιρίες να μένουν ανεκμετάλλευτες.

Η εικόνα της ανεργίας στη Δυτική Μακεδονία και τα Γρεβενά είναι διπλή: από τη μία υπάρχουν τα τρομακτικά ποσοστά που αποτυπώνουν την οικονομική κρίση, από την άλλη μια κοινωνική στάση που συχνά υπονομεύει τις ίδιες τις ευκαιρίες ανάπτυξης. Χωρίς στοχευμένες δράσεις που θα συνδυάζουν επενδύσεις, εκπαίδευση, κίνητρα και πίεση για ενεργό συμμετοχή, η περιοχή κινδυνεύει να παραμείνει «παγιδευμένη» σε υψηλή ανεργία και στασιμότητα.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η Δυτική Μακεδονία έχει τεράστιες δυνατότητες ανάπτυξης. Η μετάβαση σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η αξιοποίηση των φυσικών πόρων, η ανάπτυξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων και η προώθηση του τουρισμού μπορούν να μειώσουν σημαντικά την ανεργία. Αλλά η επιτυχία αυτών των προσπαθειών εξαρτάται τόσο από τις πολιτικές που εφαρμόζονται όσο και από τη διάθεση των πολιτών να συμμετάσχουν ενεργά στην αγορά εργασίας.

Συνολικά, η κατάσταση απαιτεί άμεση και συντονισμένη δράση. Η ανεργία δεν είναι μόνο αριθμός: είναι κοινωνικό φαινόμενο, πρόκληση για νέους, οικογένειες και επιχειρήσεις. Μόνο με συνδυασμό επενδύσεων, κατάρτισης, κινήτρων και αλλαγής νοοτροπίας απέναντι στην εργασία μπορεί η Δυτική Μακεδονία και τα Γρεβενά να ελπίζουν σε μια βιώσιμη ανάκαμψη και ανάπτυξη για το μέλλον.