Στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ: Μειώνεται ο μαθητικός πληθυσμός, αυξάνεται το διδακτικό προσωπικό στη Δυτική Μακεδονία
Σε εθνικό επίπεδο, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει μείωση του αριθμού των σχολικών μονάδων τόσο στα νηπιαγωγεία όσο και στα δημοτικά σχολεία σε σύγκριση με το σχολικό έτος 2022/2023. Η τάση αυτή αντανακλά τη σταδιακή υποχώρηση του μαθητικού πληθυσμού, η οποία στη Δυτική Μακεδονία εμφανίζεται εντονότερη, κυρίως σε ορεινές και αγροτικές περιοχές. Η μείωση των σχολικών μονάδων δεν συνιστά απλώς μια διοικητική μεταβολή, αλλά επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών, καθώς τα σχολεία λειτουργούν ως βασικοί πυλώνες κοινωνικής συνοχής.
Την ίδια στιγμή, παρά τη μείωση των μαθητών, παρατηρείται αύξηση του διδακτικού προσωπικού στα νηπιαγωγεία και στα δημοτικά σχολεία. Στη Δυτική Μακεδονία, το γεγονός αυτό μεταφράζεται σε βελτιωμένη αναλογία εκπαιδευτικών προς μαθητές, οδηγώντας σε μικρότερα τμήματα και περισσότερες δυνατότητες εξατομικευμένης διδασκαλίας. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για σχολεία με μικρό αριθμό μαθητών, όπου η παιδαγωγική σχέση και η προσωπική επαφή αποτελούν βασικά στοιχεία της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Ωστόσο, η μείωση των εγγεγραμμένων μαθητών στα νηπιαγωγεία και στα δημοτικά σχολεία παραμένει ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία. Στη Δυτική Μακεδονία, το φαινόμενο αυτό συνδέεται άμεσα με τη χαμηλή γεννητικότητα, τη μετανάστευση νέων οικογενειών και τη γήρανση του πληθυσμού. Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο, καθώς η συρρίκνωση του σχολικού πληθυσμού οδηγεί σε αναδιάρθρωση ή συγχώνευση σχολικών μονάδων, γεγονός που με τη σειρά του καθιστά λιγότερο ελκυστική τη μόνιμη εγκατάσταση νέων οικογενειών στην περιοχή.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει και στη μείωση των αποφοιτώντων από τα δημοτικά σχολεία, στοιχείο που προδιαγράφει τις μελλοντικές πιέσεις στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Για τη Δυτική Μακεδονία, η εξέλιξη αυτή λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα για τις επόμενες εκπαιδευτικές βαθμίδες, καθώς η μείωση των μαθητών αναμένεται να συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια, εάν δεν υπάρξουν ουσιαστικές παρεμβάσεις δημογραφικής και αναπτυξιακής πολιτικής.
Σε αντίθεση με την Περιφέρεια Αττικής, η οποία συγκεντρώνει πάνω από το ένα τρίτο του συνολικού σχολικού πληθυσμού της χώρας, η Δυτική Μακεδονία καταγράφει σαφώς χαμηλότερα μεγέθη, γεγονός που αναδεικνύει τις έντονες χωρικές ανισότητες στο εκπαιδευτικό σύστημα. Η σύγκριση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές που δεν θα αντιμετωπίζουν την εκπαίδευση με ενιαία κριτήρια, αλλά θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες κάθε περιφέρειας.
Συνολικά, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το σχολικό έτος 2023/2024 επιβεβαιώνουν ότι η Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση στη Δυτική Μακεδονία βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Η βελτίωση ποιοτικών δεικτών, όπως η αναλογία εκπαιδευτικών προς μαθητές, συνυπάρχει με τη συνεχιζόμενη δημογραφική υποχώρηση. Η πρόκληση για το επόμενο διάστημα είναι η αξιοποίηση των θετικών στοιχείων, σε συνδυασμό με έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που θα στηρίζει τα σχολεία της περιφέρειας και θα ενισχύει τον ρόλο τους ως βασικούς πυρήνες εκπαίδευσης, κοινωνικής ζωής και αναπτυξιακής προοπτικής για τη Δυτική Μακεδονία.
